ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 149


                                               

زوال عصبی

زوال عصبی ازدست رفتن ساختار یا عملکرد یاخته های عصبی یا مرگشان است. بسیاری از بیماری های زوال عصبی، شامل اسکلروز جانبی آمیوتروفیک، اسکلروز چندگانه، بیماری بارکینسون، بیماری آلزایمر، بیماری هانتینگتون و بیماری پریون، در نتیجه زوال عصبی بوجود می آی ...

                                               

فهرست پیرترین انسان‌ها با عمر تأییدشده

فهرست پیرترین انسان‌ها با عمر تأییدشده شامل صد انسانی است که در طول تاریخ، درازترین طول عمر تأییدشده را داشته‌اند. پیرترین انسان در این فهرست، بانوی فرانسوی، ژان کالمان است. هم‌اکنون ۱۲ ابرصدساله زنده تأیید شده در دنیا وجود دارد که بیش از ۱۱۴ سال ...

                                               

همانندسازی

در زیست شناسی مولکولی به فرایند تولید دو رشته DNA یکسان از یک مولکول DNA همانندسازی می‌گویند. همانندسازی در همه موجودات زنده به عنوان پایه وراثت اتفاق می‌افتد. همتاسازی به فرایند رونوشت‌برداری از یک مولکول DNA گویند. DNA از یک مارپیچ دوگانه دو رش ...

                                               

پروتئین‌های شبه متوشالح

پروتئین‌های شبه متوشالح گروهی از گیرنده‌های جفت‌شونده با پروتئین جی هستند که در حشرات، در فرایندهای تولید مثل و پیری نقش دارند. اِعمال آنتاگونیسم بر روی این گیرنده‌ها موجب افزایش طول عمر حیوانات و افزایش مقاومت‌شان به رادیکال‌های آزاد و گرسنگی می ...

                                               

شانگری-لا

شانگِری-لا در اصل استعاره‌ای ادبی و نام آرمان‌شهری خیالی است که در دره‌ای در کوه‌های کونلون در تبت واقع شده‌است. نخستین‌بار جیمز هیلتون، نویسنده بریتانیایی در سال ۱۹۳۳ میلادی، در رمانی به نام افق گم‌شده از این نام استفاده کرد.

                                               

اوباسوته

اوباسوته به عملی گفته می‌شود که در گذشته‌های دور در ژاپن انجام می‌شده است و در آن بیمار یا سالمند توسط بستگانش به کوه یا جاهای دوردست دیگر برده می‌شدند تا در اثر گرمازدگی، گرسنگی یا هیپوترمی و یا به‌عنوان شکلی از اتانازی بمیرند. گفته می‌شود که او ...

                                               

بوی سالمندان

بوی سالمندان بویی مشخص از انسان‌های پیر است. همانند بسیاری از گونه‌های جانوری، بوی انسان مراحل مشخصی را بر اساس تغییرات شیمیایی آغاز شده از طریق روند پیری طی می‌کند. تحقیقات نشان می‌دهد که این امر انسان را قادر می‌سازد علاوه بر سایر عوامل، مناسب ...

                                               

سندرم بلوم

سندرم بلوم یک بیماری نادر ارثی است که به صورت اتوزومال مغلوب به ارث می‌رسد. این سندرم به صورت ژنتیکی منتقل می‌گردد و دارای وراثت اتوزومال مغلوب است، اولین نشانه‌های این بیماری در سنین نزدیک ۲۰ سالگی رویت شده و اغلب به صورت عقب ماندگی شدید رشد قبل ...

                                               

سندرم ویدمان-راوتن‌اشتراوخ

سندرم ویدمان-راوتن‌اشتراوخ یا به اختصار "WR" که با نام سندرم پروجروید نوزادی هم شناخته می‌شود، یکی از انواع نادر سندرم‌های پروجروید است که به صورت اتوزومال مغلوب به ارث می‌رسد. تا کنون بیش از ۳۰ مورد از این بیماری گزارش شده‌است. این سندرم با اختل ...

                                               

گزرودرما پیگمنتوزوم

گزرودرما پیگمنتوزوم یک اختلال ژنتیکی اتوزومی نادر است که بر اثر آن عامل بازسازی دی‌ان‌ای آسیب دیده بوسیلهٔ اشعهٔ فرابنفش، کارایی خود را از دست می‌دهد. این اختلال، خشکی، رنگدانه‌های قهوه‌ای و زخم روی پوست را همراه دارد. خشک‌پوستی رنگدانه‌ای گروهی ...

                                               

مردم بروشو

مردم بروشو یا Burusho یا Brusho، در دره هنزه، دره نگر، چیترال و دره‌های گلگت-بلتستان در شمال پاکستان و همچنین در جامو و کشمیر در هند زندگی می‌کنند. زبان آن‌ها، زبان بروشسکی، به عنوان یک زبان جدا شده طبقه‌بندی شده‌است. اگرچه خاستگاه آن‌ها ناشناخته ...

                                               

رمزگشایی از اطلاعات عصبی

رمزگشایی از اطلاعات عصبی یکی از حوزه هایی است که در علوم اعصاب به آن پرداخته میشود. هدف آن است که از اطلاعاتی که توسط شبکه ای از اعصاب در مغز و پس از گذشتن از لایه های کورتکس ساخته شده اطلاعات حسی اولیه بازیابی گردد. در صورتی که رمزگشایی موفق باش ...

                                               

شبکه عصبی اسپایکی

شبکه‌های عصبی اسپایکی ، شبکه‌های عصبی مصنوعی هستند که به‌طور دقیق تری از شبکه‌های عصبی زیستی الهام می‌گیرند. در شبکه‌های عصبی اسپایکی علاوه بر متغیرهای حالت نورونی و سیناپسی، مفهوم زمان نیز در مدل در نظر گرفته می‌شود. در شبکه‌های عصبی معمولی ، خر ...

                                               

شبکه عصبی پیچشی

شبکه‌های عصبی پیچشی یا همگشتی رده‌ای از شبکه‌های عصبی ژرف هستند که معمولاً برای انجام تحلیل‌های تصویری یا گفتاری در یادگیری ماشین استفاده می‌شوند. شبکه‌های عصبی پیچشی به منظور کمینه کردن پیش‌پردازش‌ها از گونه‌ای از پرسپترونهای چندلایه استفاده می‌ ...

                                               

شلیک (علوم اعصاب)

در علوم اعصاب، شلیک یا اسپایک همان پتانسیل عمل است که بر روی غشای تحریک پذیر یک سلول عصبی پدید می‌آید، طول اکسون را طی می‌کند و وظیفهٔ پیغام رسانی را بر عهده دارد. شلیک معمولاً به شکل موج حاصل از اندازه‌گیری یک پتانسیل عمل که در حال گذر است اطلاق ...

                                               

فاز شلیک (کدگذاری عصبی)

در علوم اعصاب، فازِ شلیک ، نوعی رمز عصبی است که ترکیبی از طرح رمز عصبی شمارش شلیک‌ها ، با یک مرجع زمانی براساس نوسانات آهستهٔ موجود در شبکه می‌باشد. به عبارت دیگر، با در نظر گرفتن موقعیت شلیک‌های عصبی در نوسانی که بر روی آن سوار شده است اطلاعات ب ...

                                               

قانون اویا

قانون یادگیری اویا Ojas learning rule یا به صورت مختصر قانون اویا Ojas rule از روی اسم دانشمند فنلاندی علوم کامپیوتر Erkki Oja گرفته شده است. یک مدل است که نورون ها در مغز یا در یک هوش مصنوعی میزان قدرت پیوند ها را چگونه تغییر میدهند یا چگونه در ...

                                               

کدگذاری عصبی

کدگذاری نورونی ، یکی از مباحث کلیدی مرتبط به علوم مغز و اعصاب است که به توصیف ارتباط بین محرک و پاسخ یک تک نورون یا گروه نورونی و همچنین فعالیت الکتریکی اعصاب در این گروه می‌پردازد. بر اساس این نظریه که اطلاعات حسی و دیگر اطلاعات ارائه شده در مغز ...

                                               

مدل خطی-غیرخطی- پواسون

مدل خطی-غیرخطی- پواسون یک مدل ساده شده از پاسخ اسپایک‌های عصبی است. از این مدل برای توصیف فعالیت عصبی در نواحی ابتدایی حسی به خصوص در ناحیه بینایی استفاده شده است. از این مدل در هنگام استفاده از روش کورلیشن معکوس برای یافتن مشخصات پاسخ عصبی برای ...

                                               

یادگیری تفاوت زمانی

یادگیری تفاوت زمانی یک روش پیش‌بینی است. این روش به صورت عمده برای حل مسائل یادگیری تقویتی مورد استفاده بود است. "روش تفاوت زمانی ترکیبی از ایده‌های مونت کارلو و برنامه‌ریزی پویا است. این روش مشابه روش مونت کارلو است چرا که یادگیری در آن با استفا ...

                                               

چرخه زندگی ویروس

چرخه زندگی ویروس‌ به روند ورود، تکثیر، نهفتگی و انتشار ویروس‌ها در بدن یک موجود زنده اشاره دارد. ویروس‌ها فقط با فرمان دادن به دستگاه تولید مثل سلول‌ها، و جایگزین کردن تولید مثل ساختار ژنتیکی ویروس به جای آن، قادر به تکثیر خود هستند؛ بنابراین، وی ...

                                               

ورود ویروس

ورود ویروس ، اولین مرحلهٔ آلودگی در چرخه زندگی ویروس، هنگامی است که ویروس با سلول میزبان در تماس است و مواد ویروسی را به داخل سلول وارد می‌کند. مراحل عمده ورود ویروس در زیر نشان داده شده‌است. با وجود تنوع در بین ویروس‌ها، چند کلیت مشترک در مورد و ...

                                               

خودخواری

خودخواری یا اتوفاژی ، که از دههٔ ۱۹۶۰ میلادی شناخته شده است؛ بدین معنی است که سلول اجزای خود را در غشایی بسته‌بندی کرده، بعد این مجموعه با اندامک‌های بازیافت سلول درمی‌آمیزد تا آنزیم‌های لیزوزوم، مواد مورد نظر را تخریب کنند. در سلول‌های یوکاریوتی ...

                                               

انتقال فعال سلولی

گروهی از پروتئین‌های انتگرال به عنوان پروتئین‌های حامل برای انتقال دادن موادی عمل می‌کنند که در جهتی خلاف جهت انتشار طبیعی آنها انتقال می‌دهند که "انتقال فعال" نامیده می‌شوند. معروفترین نمونهٔ "انتقال فعال" ، پمپ سدیم پتاسیم در غشای سلول است که ب ...

                                               

اندوسیتوز

اندوسیتوز به بردن مواد خارجی اعم از جامد یا مایع از طریق غشای یاخته به درون آن اطلاق می‌شود. اندوسیتوز به فرایندی فعال گویند که در آن سلول، مولکول‌ها یا اجسامی را به داخل خود می‌برد. نوعی از اندوسیتوز، فاگوسیتوز نامیده می‌شود که در آن ذرات جامد م ...

                                               

بیگانه‌خواری

بیگانه‌خواری یا فاگوسیتوز به بردن درشت مولکول ها به صورت ذره ای مایع به داخل یاخته و هضم آن‌ها گفته می‌شود. مواد بلعیده شده طی فرایند فاگوسیتوز، در سلول با استفاده از آنزیمها تجزیه میگردند. بیگانه‌خواری اولین بار در سال ۱۸۸۲ توصیف شد و نوعی از ان ...

                                               

پیکنوز

پیکنوز یا کاریوپیکنوز به ضخیم‌شدگی برگشت‌ناپذیر کروماتین در هسته سلول بعد از مرگ گفته می‌شود. پس از پیکنوز، کاریورکسی یا قطعه شدن هسته رخ می‌دهد. پیکنوز طی فرایند بلوغ اریتروسیت‌ها و نوتروفیل‌ها هم دیده می‌شود. هسته‌های پیکنوتیک همچنین در زونا رت ...

                                               

تقسیم سلول

تقسیم سلولی یا تقسیم یاخته‌ای فرایندی است که در آن یک یاخته به دو یا چند یاختهٔ دیگر تقسیم می‌شود. تقسیم یاخته‌ای، معمولاً بخش کوچکی از چرخه یاخته‌ای می‌باشد. این تقسیم در یوکاریوت‌ها، میتوز نام دارد که در آن، یاخته‌های دختر نیز می‌توانند دوباره ...

                                               

رشد سلول

واژهٔ رشد یاخته در زمینه‌های رشد تکاملی یاخته و تقسیم یاخته به کار می‌رود. هنگامیکه واژهٔ رشد یاخته را در زمینهٔ تقسیم یاخته به کار می‌برند، برمی‌گردد به رشد جمعیت یاخته که در آن یک یاخته رشد می‌کند و تقسیم می‌شود دو یاخته را پدید می‌آورد. هنگامی ...

                                               

کاریورکسی

کاریورکسی یا قطعه شدن هستهٔ سلول به فرایند انهدام و تکه‌تکه شدن هسته در سلولِ در حالِ مرگ گفته می‌شود که طی آن کروماتین به صورت نامنظم در سرتاسر سیتوپلاسم پخش می‌شود. کاریورکسی پیش از پیکنوز رخ می‌دهد و ممکن از ناشی از مرگ برنامه‌ریزی‌شدهٔ سلول، ...

                                               

کاریولیز

کاریولیز به وارفتگی و تجزیهٔ کامل کروماتین توسط آنزیم اندونوکلئاز در سلولی که در حال مرگ است، گفته می شود. پس از این واقعه، امامی سلول با ائوزین قابل رنگ‌آمیزی است. کاریولیز با کاریورکسی مرتبط است و ممکن است نتیجهٔ بافت‌مردگی هم باشد، حال آنکه آپ ...

                                               

کراسینگ‌اور

به تغییرات ژنتیکی بین کروموزوم های همولوگ کراسینگ اور می‌گویند. در حقیقت آخرین مرحلهٔ نوترکیبی ژنی است؛ که در پروفاز۱ میوز روی می‌دهد. مورگان به طور دقیقی این فرایند را در مگس سرکه آزمایش کرد و به نتایج بزرگی رسید.

                                               

گذار اپیتلیال-مزانشیمی

گذار اپیتلیال-مزانشیمی Epithelial–mesenchymal transition) فرایندی است که طی آن سلول‌های اپیتلیال قطبیت سلولی و چسبندگی سلول به سلول خود را از دست می‌دهند و خواص مهاجرتی و تهاجمی به دست می‌آورند و تبدیل به سلول‌های بنیادی مزانشیمی می‌شوند. سلول‌ها ...

                                               

مرگ یاخته

مرگ یاخته پیشامدی است که در آن، یک یاخته از کارکرد خود بازمی‌ایستد. این پدیده می‌تواند بر اثر فرایند طبیعی مرگ یاخته و جایگزینی یاخته‌های نو یا به سبب بیماری، زخم یا مرگ جاندار باشد.

                                               

مهاجرت سلول

مهاجرت سلول یا کوچ سلول فرآیندی پایه‌ای در رشد و نگهداشت جانداران چندیاخته‌ای می‌باشد. ساخت بافت در هنگام رویان‌زایی، بازسازی زخم، و واکنش‌های دستگاه ایمنی، همگی نیاز به جنبندگی هماهنگ یاختهها به سمت‌های گوناگون و به سوی جایگاه‌های شناخته‌شده و و ...

                                               

میوز

میوز یا کاستمان نوعی تقسیم هستهٔ سلول است که در آن، شمار کروموزومهای سلول به نصف کاهش می‌یابد. تقسیم میتوز باعث تولید سلول‌هایی می‌شود که کاملاً همانند سلول مادر می‌باشند. در نتیجه، این تقسیم نمی‌تواند به تنهایی پاسخگوی گوناگونی موجود در دنیای زن ...

                                               

نکروپتوز

نکروپتوز یک نوع برنامه‌ریزی شده از نکروز، یا مرگ التهابی سلول است. به‌طور معمول، نکروز با مرگ ناگهانی بی‌برنامه سلولی ناشی از آسیب سلولی یا نفوذ پاتوژنها شناخته می‌شود. در مقایسه با منظم، مرگ سلولی برنامه‌ریزی شده از طریق آپوپتوز همراه است. کشف ن ...

                                               

نوترکیبی ژنی

نوترکیبی ژنتیکی فرآیندی است که طی آن مولکول اسید نوکلئیک شکسته شده و به شکل‌های مختلف به یکدیگر متصل می‌شوند. این عمل در بیشتر مواقع مربوط به دنا و گاهی در رنا نیز دیده می‌شود. نوترکیبی می‌تواند بین فام‌تن های هم‌ساخت باشد که به آن نوترکیبی هم‌سا ...

                                               

یاخته‌ایستایی

به ایجاد مانع برای رشد یاخته‌ها و تولید مثل آنها، یاخته‌ایستایی یا سیتوستاز یا سیتواستازیس می‌گویند. یاخته‌ایستا به آن جزء از یک دارو می‌گویند که مانع رشد سلول می‌شود. یاخته‌ایستایی پیش‌نیاز مهمی برای کارکرد درست سازواره‌های چندسلولی ساختارمند اس ...

                                               

انسان شاد

انسان خوشحال آیکون و نماد رسمی اتحادیه جهانی انسان‌گرا و اخلاق‌گرا یک بدنه جهانی از سازمان‌های انسان‌گرایی است که توسط سازمان‌های مختلف انسان‌گرا در سراسر جهان به‌کار رفته‌است. منشاء این نماد از مسابقه ترتیب‌داده شده توسط انجمن انسان‌گرای بریتانی ...

                                               

جوهر مسیحیت

ماهیت مسیحیت کتابی است به قلم لودویگ فویرباخ، فیلسوف آلمانی، که اولین بار در سال ۱۸۴۱ منتشر شد. این اثر موجب برانگیختن موجی از خشم نسبت به وی در جامعه دانشگاهی آلمان، و سلب کرسی استادی از وی شد؛ اندیشه‌های وی در این کتاب تاثیری بنیادین بر آرا و ن ...

                                               

نامه ای درباره اومانیسم

نامه ای درباره اومانیسم به نامه مشهوری که مارتین هایدگر در دسامبر ۱۹۴۶ در پاسخ به مجموعه سوالات ژان بوفرت درباره توسعه اگزیستانسیالیسم فرانسه نوشت، اشاره دارد. هایدگر نامه را برای چاپ در سال ۱۹۴۷ دوباره تنظیم کرد. او در این نامه از موقعیت سارتر و ...

                                               

سه نشان هستی

سه نشان هستی نوع توصیف بوداییان برای شیوه‌ای است که اشیاء و موجودات در جهان وجود دارند. برپایه این آموزه، تمامی موجودیت‌هایی که می‌بینیم و می‌پنداریم یعنی همه آنچه که در پی عدم آگاهی ما از علل وجود رنج برای ما پدیدار شده، نپاینده و دستخوش رنج duh ...

                                               

نوزیفانس

نوزیفانس ، اهل شهر تئوس، پیرو فلسفهٔ دموکریت و یکی از شاگردان پیرهون بود. او شاگردان زیادی داشت، و مخصوصاً به عنوان یک خطیب مشهور بود. اپیکور زمانی یکی از مستمعین او بود، اما از او ناراضی بود، و ظاهراً در نوشته‌هایش به او اهانت کرده است. نوزیفانس ...

                                               

پیر تیلار دو شاردن

پیر تیلار دو شاردن)، یک دانشمند در زمینه دیرینه‌شناسی، فلسفه ، الهیات، کیهان‌شناسی، و فرگشت و کشیش یسوعی اهل فرانسه بود. او در کشف انسان پکن همکاری داشت و به خاطر مطرح‌کردن نظریهٔ نقطهٔ امگا و نیز گسترش نظریهٔ نووسفیر شناخته‌شده است. بیشتر کتاب‌ه ...

                                               

زن فرودگاه فرانکفورت

زن فرودگاه فرانکفورت مجموعه داستانی از منیرو روانی‌پور است. چاپ نخست این کتاب در پاییز ۱۳۸۰ توسط نشر قصه در تهران منتشر شده‌است و ۱۴۰ صفحه دارد. خانم روانی‌پور در این مجموعه از سبک‌های متفاوتی از جمله رئالیسم، رئالیسم جادویی و سوررآلیسم استفاده م ...

                                               

مکتب نقاشی دوسلدورف

مکتب نقاشی دوسلدورف به گروهی از نقاشان مدرسه هنر دوسلدورف اشاره دارد که دانشجویان یا دانش‌آموختگان نقاشی در دهه ۱۸۳۰ و ۱۸۴۰ به ریاست فریدریش ویلهلم شادو بودند. از اعضای برجسته این مدرسه می‌توان به آندرئاس آخنباخ و اسوالد آخنباخ اشاره کرد.

                                               

مارانا سیماسانام

مارانا سیماسانام فیلمی در ژانر درام به کارگردانی مورالی نایر است که در سال ۱۹۹۹ منتشر شد. از بازیگران آن می‌توان به ندومودی ونو اشاره کرد. این فیلم برنده دوربین طلایی از جشنواره فیلم کن شده است.

                                               

اوتانازی کودکان در آلمان نازی

اوتانازی کودکان ، به سری قتل‌هایی اطلاق می‌شود که در آلمان نازی اتفاق افتاد که طی آن کودکان و نوجوانان تا سن ۱۶ سال را که به نوعی بیماری لاعلاج جسمی و روحی مبتلا بودند یا معلول بودند، توسط حزب نازی و از طریق اوتانازی از بین می‌رفتند. حد اقل ۵۰۰۰ ...

                                               

بازداری آفت

مهار آفَت یعنی مدیریت و کنترل یک گونه که از آن با عنوان آفت کشاورزی یاد می‌شود؛چراکه ممکن است از نظر سلامت،بوم‌شناسی و اقتصاد برای فرد یا جامعه زیان‌آور تلقی شود.