ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 196




                                               

محمدمهدی کتیبه

محمد مهدی کتیبه سرهنگ توپخانه نیروی زمینی ارتش و رئیس اداره دوم ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران بود. وی در انفجار در دفتر نخست‌وزیری جمهوری اسلامی ایران حضور داشت، اما علی‌رغم جراحات زیاد، از این حادثه جان سالم به در برد. وي در روز ٦ مهر ٩٩ د ...

                                               

کریم محمودحقیقی

کریم محمودحقیقی اهل شیراز بود. در آغاز جوانی نزد معلمی بنام حبیب مشکبار اخلاق اسلامی و اصول عقاید آموخت. در هجده سالگی کتابی در موضوع عبور از مجاز و روی آوردن به حقیقت به نام طوفان عشق نگاشت که همین امر موجب توجه خاص آیت‌الله نجابت و نقش استادی ا ...

                                               

هیبت‌الله کلانتری

هیبت‌الله کلانتری نخستین سم‌شناس دارویی ایران و رئیس دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز بود. وی دارای دکترای سم‌شناسی دارویی و استاد دانشگاه جندی شاپور اهواز بود. کلانتری در سال ۱۳۵۴ در رشته طبیعی فارغ‌التحصیل شد و در سال ۱۳۵۶ د ...

                                               

یدالله طارمی

یدالله طارمی شاعر بومی سرای شیرازی در دوم اسفندماه سال ۱۳۱۱در شهر شیراز متولد شد. وی در تاریخ ۱۹ تیر ۱۳۹۹ به دلیل کهولت سن درگذشت.

                                               

ابوالعباس معین‌الدین احمد شیرازی

ابوالعباس معین‌الدین احمد بن شهاب‌الدین ابی‌الخیر حمزه بن‌ابی‌الفضل حسن بن عزالدین مودود شیرازی معروف به زرکوب بن ابی‌الفضل محمد بن معین‌الدین محمود شیرازی از عرفاً و نویسندگان مشهور قرن هشتم هجری قمری بود. تاریخ تولد ابوالعباس معلوم نیست اما به ...

                                               

بدر چاچی

بدرالدّین محمّد ، ملقب به بدر چاچی ، و فخرالزمان از شاعران پارسی‌گوی سدهٔ هشتم هجری است. دیوان او دربرگیرندهٔ دوهزار بیت است. بدر چاچی از پیروان توانای سبک خاقانی و چامه‌های او پیچیده و پرآرایه است. بدر چاچی در ولایت چاچ تاشکند امروزی در ازبکستان ...

                                               

حسان بن نعمان غسانی

حسان بن نعمان ، یکی از فرماندهان عرب خلافت اموی بود که در سال ۷۳ هجری به فرمان عبدالملک بن مروان عازم مغرب عربی شد و توانست دوباره سرزمین‌های از دست رفته را بازپس بگیرد.

                                               

نبیریو یکم

سِواچِن‌رع نِبیریو یا نِبیریو یکم فرعونی در دودمان شانزدهم یا هفدهم مصر در تبس مصر علیا بود. بر پایه پاپیروس تورین او برای ۲۶ سال فرمانروایی کرد و پس از او نبیریو دوم - که احتمال دارد پسر او بوده باشد - به تخت رسید. نام نخست او "سِواچِن‌رع" به مع ...

                                               

زیمری لیم

زیمریلیم از حدود ۱۷۸۱ پ.م تا ۱۷۵۷ پ.م پادشاه ماری بود. او، پسر و وارث یاهدوم لیم بود اما مجبور شد به یمحاض، جایی که پدرش در طی یک کودتا توسط خدمتکاران خودش ترور شد، بگریزد. شهر ماری توسط شمشی-ادد یکم، شاه آشور اشغال گشت و او، پسر خودش یسمه-اَدَد ...

                                               

ایکونوم

ایکونوم از پادشاهان امپراتوری آشور کهن فرزند ایلو-شوما و جانشین برادرش اریشوم یکم بود که از ١٨۶٧ پ.م تا ١٨۶٠ پ.م سلطنت نمود. وی معبدی برای خدای نینگیگال ساخت. او همچنین استحکامات شهر آشور و مستعمرات تجاری آشور در آسیای کوچک را تقویت کرد. بعد از و ...

                                               

سنوسرت دوم

سنوسرت دوم فرعونی در دودمان دوازدهم مصر باستان است که در میان سال‌های ۱۸۹۷ تا ۱۸۷۸ پیش از میلاد فرمانروایی می‌کرد. او بر خلاف جانشینش سنوسرت سوم، روابط خوبی با خره‌سالارهای حاکم بر استان‌های مصر که گاه به اندازه خود فرعون ثروت داشتند، بر قرار کرد ...

                                               

سنوسرت سوم

سنوسرت سوم یا سِسوستریس سوم پنجمین پادشاه در دودمان دوازدهم مصر باستان بود که میان سال‌های ۱۸۷۸ تا ۱۸۳۹ پیش از میلاد فرمانروایی می‌کرد. او سازه‌های بسیاری ساخت که از میان آن‌ها آبراه سسوستریس از همه مهمتر بوده‌است. او را قدرتمندترین فرعون دودمان ...

                                               

منتوهوتپ چهارم

منتوحوتپ چهارم واپسین فرعون دودمان یازدهم مصر است. نام او نه تنها در پاپیروس تورین وجود ندارد که در دیگر فهرست‌های پادشاهی نیز اثری از آن نیست. با این حال بر جای او در پاپیروس آسیب دیدۀ تورین شاهی با دوره‌ای برابر با ۷ سال ذکر شده. نام منتوحوتپ چ ...

                                               

منتوهوتپ دوم

منتوحوتپ دوم فرعونی در دودمان یازدهم مصر بود که میان سال‌های ۲۰۶۱ تا ۲۰۱۰ پیش از میلاد پادشاهی می‌کرد. او که در آغاز در مصر علیا فرمانروایی می‌کرد، توانست در طول زندگی خود برای نخستین بار پس از دوره نخست میانی مصر را یکپارچه کند. پاپیروس تورین طو ...

                                               

مرنرع دوم

مرنرع دوم فرعونی در دودمان ششم مصر بود که برای مدت کوتاهی پس از پپی دوم پادشاهی کرد. پپی پدر او بود که برای مدت بسیار زیادی فرمانروایی کرد و در هنگام مرگ عمری برابر با ۱۰۰ سال داشت. فهرست پادشاهان تورین می‌گوید که مرنرع تنها برای یک سال فرمانروای ...

                                               

پپی یکم

دوران تتی با هجوم گسترده ارتش او به نوبی همراه بود، همچنین در این دوران تجارت با مناطق دوردستی همچون لبنان و کرانه‌های سومالی رونق گرفت. در این دوره اشرافیت نیز رشد بسیار زیادی پیدا کرد. یکی از درباریان شاه به نام وِنی در آسیا زیر نام شاه جنگید. ...

                                               

نفریرکارع کاکای

اطلاعات کمی درباره دوران فرمانروایی نفریرکارع وجود دارد. مان‌تو در فهرست پادشاهان خود دوره‌ای ۲۰ ساله برای او ذکر می‌کند و این در تناقض با دوره ۵ ساله نوشته شده در سنگ پالرمو است. مصرشناسانی همچون میروسلاو ورنر بر این باورند که دوره حکومت او باید ...

                                               

سنفرو

سنفرو ، که در زبان یونانی به نام سوریس شناخته می‌شود، بنیانگذار دودمان چهارم پادشاهی مصر است که پس از هونی از دودمان سوم به پادشاهی رسید. مان‌تو طول دوران فرمانروایی او را ۲۹ سال می‌داند و پاپیروس تورین آن را ۲۴ سال ذکر می‌کند. او سه هرم معروف سا ...

                                               

خسه‌خموی

خسه خِموی پنجمین و واپسین پادشاه دودمان دوم مصر باستان بود. اطلاعات کمی درباره خسه‌خموی در دسترس است به جز آنکه او چندین نبرد مهم داشته است که در آن‌ها با مردمان شمال نیز جنگیده و چندین ساختمان را نیز بر جا گذاشته. معنای نام او "آن دو نیرومند نما ...

                                               

هونی

هونی پدر حتپ‌حرس یکم، همسر سنفرو نخستین پادشاه دودمان چهارم، بود. بر پایه نوشته‌های پاپیروس پیریس، سنفرو پس از هونی بر تخت نشست؛ با این حال روشن نیست که آیا سنفرو پسر هونی بوده یا نه.

                                               

عنخ‌اسن‌آمون

عنخ‌اِسن‌آمون ملکهٔ مشهور دودمان هجدهم مصر بود. او سومین دختر از ۶ دخترِ شناخته‌شدهٔ فرعون مصر "آخناتون" و همسرش "نفرتیتی" بود که به احتمال زیاد در سالِ چهارم فرمانروایی پدرش به‌دنیا آمد و بعدها همسر و ملکهٔ برادرِ ناتنی‌اش توت‌عنخ‌آمون شد. احتما ...

                                               

سلطان آغا خانم

سلطان آغا خانم ، ملکه هم‌نشین شاه تهماسب یکم و دومین همسر وی بود که اصالتی چرکس داشت و خواهر شمخال‌ سلطان بود. وی در سال ۱۵۴۷ با شاه تهماسب ازدواج کرد. او مادر پریخان خانم و سلیمان میرزا بود.

                                               

ایرداباما

ایرداباما یک زن بازرگان ایرانی در زمان فرمانروایی داریوش بزرگ بود. وی شناخته‌شده‌ترین و ثروتمندترین زن بازرگانی است که در مدارک شاهنشاهی هخامنشی در پارسه از او یاد شده‌است. مشخص نیست که ایرداباما دقیقاً چه کسی بوده‌است، اما به وضوح او فرد بسیار ث ...

                                               

ملکه سئونهوا

شاهزاده سئونهوا یا ملکه سئونهوا دختر پادشاه جینپیونگ و همسر پادشاه مو پادشاه باکجه بود. به همین ترتیب، وی از سال ۶٠٠ م تا ۶١٢ ملکه همسر باکجه بود. وجود سئونهوا به دلیل کشف شواهدی بحث برانگیز که نشان می‌دهد مادر پادشاه اویجا ملکه ساتائک است و نه س ...

                                               

آرتاینته

آرتاینته دختر یک زن ناشناس و ماسیشته، پسر داریوش بزرگ و برادر خشایارشا، بود. پدرش یک سردار در هنگام فتح آتن در زمان خشایارشا در سال ۴۸۰ پیش از میلاد بود. مطابق گفته‌های هرودوت خشایارشا در زمان لشکرکشی به یونان، تمایل زیادی به همسر ماسیشته پیدا کر ...

                                               

فرنداتس

فرنداتس، پسر مگابازوس، فرمانده هخامنشی و پسرعموی داریوش بزرگ بود.فرنداتس عمدتاً از سه نامه تألیف شده به دموتیک مصری تأیید شده‌است. وی جای ساتراپ آریاوندا را گرفت که توسط داریوش بزرگ در حدود سال ۴۹۶ پیش از میلاد خلع شد. اگرچه تاریخ دقیق انتصاب فرن ...

                                               

آگاتارخوس

آگاتارخوس نقاش خودآموخته یونانی و از اهالی ساموس بود که در قرن پنجم قبل از میلاد زندگی می کرد. به گفته ویتروویوس او کسی بود که صحنه آرایی را ابداع نمود و صحنه آرایی یکی از تراژدی های آشیل را بر عهده داشت. برخی دانشمندان بر این عقیده اند که علم من ...

                                               

سیلاسس

سیلاسس ، فرمانده اشکانی بود که علیه فرمانده رومی مارکوس لیسینیوس کراسوس جنگید. او در ابتدا ساتراپ یکی از قلعه‌های بین‌النهرین بود. سیلاسس توسط کراسوس شکست خورده و زخمی شد، او به دربار اشکانیان گریخت و شاه ارد دوم را از تهاجم رومی‌ها آگاه کرد. سیل ...

                                               

گایوس ژولیوس سزار دوم

گایوس ژولیوس سزار دوم پدربزرگ ژولیوس سزار و پدر گایوس ژولیوس سزار بود. پدر وی نیز شاید گایوس ژولیوس سزار یکم باشد. وی نسبتاً ناشناخته است. او ممکن است همان ژولیوس سزاری باشد که هنگام پرائتور اوربانوس مرد. این مشخص است که نام مادربزرگ پدری ژولیوس ...

                                               

لوسیوس سیزیشس فلاویوس

لوسیوس سیزیشس فلاویوس ، یک سیاستمدار اهل روم و عضوی از تریبون مردم بود. او اغلب به خاطر دست داشتن در واقعه دیهیم پیش از ترور ژولیوس سزار شناخته می‌شود. با افزایش قدرت سزار، شخصی به نشانهٔ آن که سزار از این به بعد شاه است، در روسترا یک دیهیم بر سر ...

                                               

شمش-مودمیق

شمش-مودمیق یکی از پادشاهان سلاله نهم بابل بود که از حدود ۹۲۰ تا ۹۰۰ پیش از میلاد بر آن سرزمین حکومت کرده‌است. در مورد این پادشاه اطلاعات کمی وجود دارد. معنای نامش یعنی: شمش علاقه نشان می‌دهد. از روی مدارک و منابع این‌گونه پیداست که گویا وی چهارمی ...

                                               

مار-بیتی-احه-ایدین

مار-بیتی-احه-ایدین ،دومین یا سومین پادشاه سلاله E در تاریخ بابل می باشد. معنای نامش یعنی مار-بیتی ، برادرانی به من داده است. اطلاعات ما درباره این زمان از تاریخ بابل باستان اندک و مغشوش است. گویا او پس از برادرش به تخت بابل نشسته است. سال پایان ح ...

                                               

ایتی‌مردوک‌بلاطو

) مربوط به زمان ایتی‌مردوک‌بلاطو" ایتّی‌مردوک‌بلاطو ‏ زندگی هست) دومین پادشاه از دومین دودمان ایسن بود که بر بابل فرمان می‌راند. او پسر مردوک‌کبیت‌احیشو بود. دوران زمام‌داری او را میان شش تا هشت سال نوشته‌اند. او با القابی چون šar šarr نایب‌السلط ...

                                               

وو بینگ

وو بینگ زاده شده با نام زی شینگ یا زی شئو شاهی بود از شاهان دودمان شانگ در چین. سیما کیان، تاریخنگار و نویسنده هان، در کتاب شیجی، او را دومین پادشاه شانگ دانسته است که پس از پدرش تانگچینی: 汤 در سال ئیهائیچینی:乙亥، پس از مرگ برادرش تای دینگ، در ...

                                               

آریازاد

آریازاد ، که به نام آتوما نیز شناخته می‌شود، شهبانوی ایران و همسر گودرز یکم ، شاهنشاه اشکانی، بود. او همچنین یک شاهدخت آرتاشسی اهل ارمنستان و دختر تیگران دوم بود. طبق قوانین زرتشتی، پادشاه می‌توانست با چند زن ازدواج کند، که به همه آن‌ها به‌طور مع ...

                                               

آتالوس اول

آتالوس یکم ، با نام مستعار سوتِر از سال ۲۴۱ تا ۱۹۷ قبل از میلاد به‌عنوان پادشاه به شهر پرگامون، یک پولیس پونان باستان حکمرانی می‌کرد. پدر او آتالوس و مادرش آنتیوخیس بودند. پدر او در کودکی‌اش درگذشت او توسط اومنس یکم بزرگ شد؛ پس او اولین برادرزاده ...

                                               

لوسیوس اورلیوس کوتا (کنسول ۱۴۴ پ.م)

او یکی از اعضای خاندان اورلی‌های پلبیایی بود. لوسیوس در سال ۱۵۴ پ.م. بعنوان تریبون پلبیایی‌ها انتخاب شد. کوتا در سال ۱۴۴ پ.م. همراه با سرویوس سولپیسیوس گالبا بعنوان کنسول جمهوری روم انتخاب شد.

                                               

سکستوس ژولیوس سزار (پراتور ۲۰۸ پ.م)

سکستوس حداقل دو فرزند داشته‌است: احتمال زیادی نیز وجود دارد که وی دارای پسر سومی نیز باشد، بنام گایوس ژولیوس سزار یکم که یک سناتور در حدود ۱۴۳ پ.م. بود. این گایوس همان پدر پدربزرگ ژولیوس سزار و پدر گایوس ژولیوس سزار دوم است. سکستوس ژولیوس سزار که ...

                                               

لوسیوس ژولیوس لیبو

لوسیوس ژولیوس ال. ف. ال. ن. لیبو ، یکی از اعضای خاندان باستانی پاتریسیان ژولیایی بود که در سال ۲۶۷ پیش از میلاد کنسول‌گری را برعهده گرفت و پیروزی های مهم نظامی‌ای را بدست آورد.

                                               

وین‌دفرنه

وین‌دفرنه یکی از هفت نفری بود که در سپتامبر ۵۲۲ پیش از میلاد به داریوش بزرگ کمک کرد تاج‌وتخت را از بردیای دروغین، غاصب شاهنشاهی هخامنشی بازپس بگیرد. سپس وین‌دفرنه کماندار داریوش شد، موقعیت بالایی که وی در کتیبه بیستون به تصویر کشیده شده‌است.

                                               

سموأل بن عادیا

سموأل بن عادیا از شاعران مشهور دوران جاهلیت عرب ، و یکی از با وفاترین مردان آن دوران، نام کامل وی. وی بر دیانت یهودیت می‌زیست. نام وی نامی عبری است، شاعر وحکیم، واسمش معرب از نام ، از شِیم: اسم، إِیلْ: الله، أی سمّاه الله). وی در نیمه أول از قرن ...

                                               

ضغاطر

ضغاطر اسقف رومی بیزنطی شام در قرن هفتم میلادی بود. سال ۶ یا ۷ هجری هنگامی که دحیه کلبی مأمور ارسال نامه محمد به هرقل پادشاه روم بود، هرقل پس از دریافت نامه به دحیه گفت: اکنون برو نزد ضغاطر و نامه او را به او هم برسان و ببین در این موضوع چه می‌گوی ...

                                               

عبدالله بن کامل شاکری

عبدالله بن کامل شاکری از فرماندهان نامدار سپاه مختار ثقفی و قاتل برخی از سپاهیان عمر بن سعد از جمله خولی بن یزید اصبحی و زید بن رقاد جنبی بود.

                                               

بابه-اخه-ایدین

بابه-احه-ایدین یا بائو-احه-ایدین ، از پادشاهان سلاله نهم بابل باستان که بعد از مردوک-بلاسو-ایقبی به حکومت رسید. دوره حکمرانی وی دقیقاً مشخص نیست، برخی‌ها از حدود ۸۱۳ تا حدود ۸۱۱ پیش از میلاد را پیشنهاد می‌کنند و برخی دیگر هم حوالی سال ۸۱۲ پیش از ...

                                               

نبو-شوم-اوکین دوم

نبو-شوم-اوکین دوم ، پادشاه بابل که در سال ۷۳۲ پیش از میلاد به جای نادین‌زری به حکومت رسید و به مدت یک ماه دو روز پادشاهی کرد. او آخرین پادشاه سلاله نهم بابل و یک حکمران جزء مخالف و ناراضی بود که علیه نبونادین‌زری قیام کرد و قدرت را به دست گرفت.

                                               

نینورتا-اپل-ایکس

نحوه تلفظ این اسم، از روی خوانشی است که در سال ۱۹۲۰ میلادی صورت گرفته‌است و اکنون نمی‌توان صحت آن را تأیید کرد، چرا که سندی که این اسم در آن نوشته شده، به‌طور بسیار شدیدی آسیب دیده است و حروف نوشته شده در آن قابل خواندن و تشخیص نیست. دوره ای که ب ...

                                               

ایشپوئینی

ایشپوئینی بعد از تحولاتی که در اورارتو به وجود آمده‌بود اولین کسی بود که به حکومت رسید و پس از وی منوآ جانشین او شد که در زمان منوآ نبرد شدیدی با آشوریان شکل گرفت ایشپوئینی در دوران پادشاهی‌اش در مقابله با حاکمان نینوا به موفقیت رسیده‌بود و اورار ...

                                               

ساردوری یکم

ساردوری یکم یا ساردوریس یکم یکی از پادشاهان اورارتو در شمال شرقی آسیای صغیر بوده کهااز حدود سال ۸۲۵ تا ۸۳۴ پیش از میلاد. حکم فرمایی می‌کرده‌است؛ او پسر لوتپریس، پادشاه دوم اورارتو بوده که پایتخت امپراتوری به توشپا که امروز وان نامیده می‌شود منتقل ...

                                               

عبیدالله بن سری

عبیدالله بن سری از والیان مأمون بود که پس از مرگ برادرش، محمد بن سری، حکومت مصر را در سال ۲۰۶ هجری قمری/ ۸۲۱ میلادی به فرمان مأمون عهده‌دار شد. اما او که بر فسطاط و غرب مصر نیز تسلط داشت، از اطاعت مأمون سر باز زد. پس از این واقعه، عبدالله بن طاهر ...

                                               

اثرآفرینان

اثرآفرینان مجموعه‌ای ۶جلدی در معرفی پدیدآورندگان نام‌آور ایرانی است که از ۱۳۷۷ تا ۱۳۸۰ خورشیدی توسط انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در تهران منتشر شد. این مجموعه در ابتدا زیر نظر سید کمال حاج‌سیدجوادی و عبدالحسین نوایی منتشر شد، اما ویرایش دوم آن، که د ...