ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 239


                                               

نشانگان ری

سندروم ری یا نشانگان ری نوعی انسفالوپاتی پیشرونده سریع است. نشانه‌های ان عموماً استفراغ، کاهش هوشیاری، تشنج یا حمله‌های عصبی، تغییرات شخصیتی و گیجی را شامل می‌شود. علی‌رغم اینکه در این سندروم مسمومیت کبدی رخ می‌دهد، معمولاً زردی مشاهده نمی‌شود. د ...

                                               

نشانگان سوخت و سازی

نشانگان سوخت و سازی یا سندرم متابولیک به انگلیسی: metabolic syndrome مجموعه‌ای از شرایط است که خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، بیماری قلبی و سکته را افزایش می‌دهد. این نشانگان با وجود دست کم سه مورد از پنج مورد زیر تعریف می‌شود: تری گلیسیرید سرمی بالا ...

                                               

نشانگان کارسینوئید

سندرم کارسینوئید به مجموعه علایمی گفته می‌شود که به دنبال برخی از تومورهای کارسینوئید رخ می‌دهند. این تومورها، تومورهایی منتشر هستند که ممکن است در همه جای دستگاه گوارش از جمله آپاندیس، ایلئوم و رکتوم و نیز ریه دیده شوند.تومورهای کارسینوئید تومور ...

                                               

نشانگان کلیپل فایل

نشانگان کلیپل فایل یک اختلال مادرزادی ناشایع سیستم عضلانی اسکلتی است که در آن کوتاهی مادرزادی گردن و محدودیت حرکات سر داریم. چند عدد از مهره‌های گردنی بهم جوش می‌خورند. خط رویش موی سر پایینتر از حد طبیعی است و گاه پرده گردنی مشاهده می‌شود. این اخ ...

                                               

نشانگان همولیتیک اورمیک

سندرم همولیتیک اورمیک این سندرم ناشایع از عوارض خطرناک بیماری‌ها به خصوص دیسانتری و گاه ایدز، شیمی درمانی، لوپوس و. است و بر دستگاه انعقاد خون و کلیه تأثیر دارد. عارضه متعاقب ابتلا به عفونت با شیگلا دیسانتری یا باکتری ای کلای ۷: H157 OE.coli اتفا ...

                                               

نشانگر تومور

نشانگر تومور مواد بیوشیمیایی قابل اندازه‌گیری هستند که با بدخیمی تومور مرتبط‌اند. این مواد توسط سلول‌های تومور یا توسط بدن در پاسخ به سلول‌های تومور ساخته می‌شوند. به عبارت دیگر نشانگر تومور ماده موجود در خون، ادرار، یا در برخی از بافت بدن است که ...

                                               

نشانه کوسمال

نشانه کوسمال به افزایشِ فشار ورید ژوگولار در جریان دَم یا عدمِ افتِ کافیِ فشارِ این ورید حینِ دَم گفته می‌شود. این نشانه در برخی بیماری‌های تنفسی و قلب دیده می‌شود و نشان‌دهندهٔ محدودشدنِ پُر شدگی بطن راست، به‌دلیل نارسایی قلب راست است. این نشانه ...

                                               

نفرولوژی

نفرولوژی تخصصی از پزشکی و طب اطفال است که به مطالعه کلیه ها، بخصوص عملکرد طبیعی کلیه و بیماری هایش،حفظ سلامت کلیه‌ها، و درمان بیماری‌های کلیوی، از طریق رژیم غذایی گرفته تا تجویز جایگزینی کلیه ، می پردازد. همچنین نفرولوژی به مطالعه شرایط سیستمیکی ...

                                               

نقص ایمنی متغیر شایع

نقص ایمنی متغیر شایع سندرومی است که با هیپوگاماگلوبولینمی و عدم توانایی در تولید آنتی بادی‌های اختصاصی همراه با تعداد طبیعی سلولهای B محیطی مشخص می‌شود. برعکس بیماران کمبود آنتی بادی وابسته به جنس، توزیع جنسی در CVID تقریبا مساوی است و مردان و زن ...

                                               

نمره اگتستون

نمره اگتستون نوعی کمیت برای سنجش بار کلسیوم در آترواسکلروسیس ویا بیماری شریان‌های کرونری است. این کمیت را توسط سی تی اسکن های چند ردیفهبالای ۶۴ اسلایس یا مقطع‌نگاری رایانه‌ای با پرتو الکترون می‌سنجند. بر طبق تعریف، نمره اگتستون برابر حاصلضرب مساح ...

                                               

نوار مثانه

نوار مثانه یا تست اورودینامیک ، نام یک آزمایش پزشکی است که برای ارزیابی عملکرد مثانه و مجرای ادراری به کار می‌رود. آزمایش اورودینامیک می‌تواند به توضیح برخی علائم ادراری بپردازد، از قبیل: تکرر ادرار frequent urination عدم تخلیه کامل مثانه ادرار د ...

                                               

نورموکاپنیا

نورموکاپنیا یا نورموکربیا به وضعیت نرمال و طبیعی فشار کربن دی‌اکسید شریانی گفته می‌شود که معمولاً حدود ۴۰ میلی‌متر جیوه می‌باشد.

                                               

نوروتوکسین

نوروتوکسین یا زهر عصبی نوعی از توکسینها است که اثرات آن متوجه سیستم عصبی می‌شود. قدرت نوروتوکسین‌ها متفاوت است؛ برخی از آن‌ها مثل آلدرین بسیار ضعیف است و برخی هم مانند تترودوتوکسین ده برابر سیانور قدرت دارد و می‌تواند یک انسان بالغ را از پا دربیا ...

                                               

نوروم آکوستیک

نورومای آکوستیک یا شوانومای وستیبولار ، تومور خوش‌خیم عصب هشتم جمجمه‌ای است. از علائم این بیماری وزوز مداوم گوش و به تدریج کاهش شنوایی و عدم تعادل است. تومورهای زاویه مخچه – پل مغزی فشار به اعصاب جمجمه‌ای مخچه –ساقه مغز و بطن چهارم ایجاد می‌کنند. ...

                                               

نوزادشناسی

نئوناتولوژی یا مطالعهٔ نوزادان یک تخصص در رشته‌های پزشکی است. این رشته، زیر مجموعه‌ای از شاخه پزشکی اطفال محسوب می‌گردد. در آمریکا، این تخصص احتیاج به ۱۴ سال آموزش پس از دبیرستان دارد.

                                               

نیش عنکبوت

نیش عنکبوت جراحتی است که در اثر گزش یک عنکبوت ایجاد می‌شود. اغلب گزیدگی‌های عنکبوت به آسیب جدی منجر نمی‌شود و تنها با علائم خفیفی در محل گزیدگی همراه است. همچنین، به ندرت پیش می‌آید که گزش عنکبوت به جراحت نکروتیکی پوست یا درد شدید منجر شود. اغلب ...

                                               

واژینکتومی

واژینِکتومی یا زِهراه‌برداری روش جراحی جهت برداشتن همه یا بخشی از مهبل می‌باشد. این روش به‌طور معمول جهت درمان سرطان واژن بکار گرفته می‌شود. واژینکتومی همچنین به عنوان بخشی از بعضی انواع عمل جراحی تغییر جنسیت زن به مرد انجام می‌شود. واژینکتومی کل ...

                                               

واسرشتن

واسِرِشتن یا دِناتوره شدن تغییر شکل پروتئین و اسیدهای نوکلئیک بر اثر تغییر عوامل محیطی چون PH، دما و غیره می‌گویند. برای نمونه گرمای بیش از حد بدن سبب واسرشتن پروتئین شده و فسفولیپیدها، لیپوپروتئین‌ها و لیپیدهای محلول در آب غشای سلول‌ها را بی ثبا ...

                                               

واکنش آبلین

واکنش آبلین یک واکنش شیمیایی کیفی است که حضور آرسفنامین و نئوسالوارسان را در خون و ادرار نشان می‌دهد. این واکنش شیمیایی، نامش را از فیزیولوژیست سوئیسی ایزاک آبلین می‌گیرد.

                                               

ورم بیضه

وَرَمِ بـِیضِه یا اُرکیت اصطلاح پزشکی، التهاب و تورم بیضه‌ها را گویند و غالباً در دنباله یک عفونت این عارضه پدید می‌آید. ورم بیضه معمولاً بسیار دردناک است. البته تورم بیضه در نتیجهٔ آب آوردن بیضه هیدروسل که در طی آن مایع در درون غشاهای اطراف بیضه ...

                                               

ورم پستان

ورم پستان ، عفونت پستان یا ماستیت به التهاب غده پستانی بدون توجه به علت آن اطلاق می‌شود. در انسان خانم‌ها در دوران شیردهی گاه با این مشکل مواجه می‌شوند. در دام‌ها ورم پستان از طریق تغییرات فیزیکی یا شیمیائی و معمولاً با مشاهده آلودگی میکروبی در ش ...

                                               

وریدهای اجوف

وریدهای اَجوَف سیاهرگ‌هایی هستند که خون کم اکسیژن را از بدن به قلب برمی‌گردانند. وریدهای اَجوَف زیرین و زبرین را با هم وریدهای اَجوَف می‌نامند. وریدهای اَجوَف هر دو به دهلیز راست قلب می‌ریزند. بزرگ‌سیاهرگ زیرین که در حیوانات "بزرگ‌سیاهرگ پسین" نا ...

                                               

ویرمیا

ویرمیا یا ویروس‌خونی در پزشکی وضعیتی است که در آن ویروس‌ها وارد جریان‌های خونی شده و در نتیجه به سایر قسمت‌های بدن دسترسی خواهند داشت. این وضعیت مشابه باکترمیا است که در آن باکتری وارد جریان خونی می‌شود.

                                               

ویروس ابولا

ویروس ابولا یا ایبولا یکی از کشنده‌ترین ویروس‌ها است که باعث بیماری شدید در انسان و پستانداران می‌شود. ابولا به‌طور مرگباری در میان انسان‌ها و میمون‌ها در آفریقا شایع است.

                                               

هاپتوگلوبین

هاپتوگلوبین یکی از پروتئین‌های موجود در پلاسما است که در کبد تولید می شود با اتصال بسیار محکم به هموگلوبین رها شده از گویچه‌های سرخ موجب مهار خاصیت اکسیداتیو آن می‌شود. نیز از نشت هموگلوبین به توبول های کلیوی جلوگیری می کند. در نهایت ترکیبِ هاپتو ...

                                               

هاله پستان

هالهٔ پستان به ناحیه اطراف نوک پستان گفته می‌شود که بافت آن با ناحیه‌ای که در آن احاطه شده تفاوت دارد. شکل آن در انسان‌ها معمولاً دایره یا بیضوی است. اندازه آن بسته به فرد متفاوت است ولی معمولاً اندازه هاله در زنان بزرگتر از مردان می‌باشد. رنگ آن ...

                                               

هامارتوم

هامارتوم یا نامرتبی بافتی، یک اختلال مادرزادی کانونی و از دید شبه نئوپلازی٬ توموری خوش‌خیم مرکب از بخشی نامرتب از بافت است. این بخش نامرتب از بافت٬ درمحل خود از نظر بافتی، طبیعی است. این بخش از بافت به رشدی طبیعی ادامه می‌دهد ولی چیدمان بافتی آن ...

                                               

هپاتوسیت

هپاتوسیت به سلولهای اصلی بافت کبد گفته می‌شوند. این سلولها حدود هشتاد درصد بافت کبد را تشکیل می‌دهند. کارهای اصلی هپاتوسیتها عبارت است از: ساخت پروتئین‌هایی مانند آلبومین، پروترومبین، فیبرینوژن و هپارین؛ ذخیره پروتئین؛ متابولیسم کربوهیدراتها، ساخ ...

                                               

هماتوم زیر ناخن

هماتوم زیر ناخن بیانگر تجمع خون در زیر ناخن پا یا پنجه است. این وضعیت بر حسب شدت جراحت می‌تواند بسیار دردناک باشد؛ در حالیکه در شرایطی نیز ممکن است آسیب جدی نبوده و با وضعیت پزشکی حادی همراه نباشد. این شرایط، با نام پنجهٔ دونده، پنجهٔ تنیس، یا پن ...

                                               

هماتوم کوریونی

هماتوم کوریونی نوعی خونریزی بین کوریون و دیوارهٔ رحم است. این خونریزی در ۳/۱ درصد از همهٔ حاملگی‌ها رخ می‌دهد و رایج‌ترین نابهنجاری در سونوگرافی و رایج‌ترین دلیلِ خونریزی در سه‌ماههٔ اول بارداری است. بر اساس برخی تحقیقات، خونریزی کوریونی باعث افز ...

                                               

هماگلوتیناسیون

هماگلوتیناسیون یا یکی از روشهای انجام آزمایشهای سرم‌شناسی است که بررسی پادتنهای موجود در سرم خون می‌پردازد. هماگلوتیناسیون یکی از انواع آگلوتینه شدن است.

                                               

هموپکسین

هموپکسین یکی از پروتئینهای خون است که به گروه بتا گلوبولین‌ها و خانواده هموپکسین‌ها تعلق دارد. این پروتئین با وزن مولکولی kDa۷۰ بیش از هر پروتئین دیگری تمایل به پیوند با هم آزاد در پلاسما دارد. این عمل موجب حفظ سایر سلولها از خاصیت اکسیداتیو هم م ...

                                               

هورمون پاراتیروئید

هورمون پاراتیروئید از سلول‌های چیف غدد پاراتیروئید ترشح می‌شود و ماهیت آن پلی پپتیدی است. انگیزهٔ ترشح هورمون پاراتیروئیدی افزايش كلسيم خون می‌باشد. غدد پاراتیروئیدی چهار عدد بوده و اغلب در قسمت خلفی غده تیروئید واقع هستند و وظیفه کنترل سطح سرمی ...

                                               

هورمون تیروئید

هورمونهای غده تیروئید شامل تیروکسین یا تی۴، تری یدوتیرونین یا تی۳ و RT۳ یا تری یدوتیرونین معکوس می‌باشد. این هورمونها بر رشد و متابولیسم سلولها موثرند. هورمون کلسیتونین نیز توسط غده تیروئید تولید می‌شود. از هورمون‌های تیروئیدی ذکر شده تی۴ به مقاد ...

                                               

هوش‌بری

هوش‌بری یا بی‌هوشی، یکی از شاخه‌های تخصصی در زمینه پزشکی است که بر روی کاهش درد بیمار در طی عمل جراحی و پس از آن تمرکز دارد. به این فرایند درمانی بی‌هوشی اطلاق می‌شود. شاغلین در این رشته، هوش‌بر و در برخی کشورها تحت عنوان متخصص بی‌هوشی شناخته می‌ ...

                                               

هیپرپلازی مادرزادی آدرنال

هیپرپلازی مادرزادی آدرنال به گروهی از بیماری‌های وراثتی اتوزوم مغلوب گفته می‌شود که در اثر جهش در ژن‌هایی که واسطهٔ تولید آنزیم‌های مولد کورتیزول و کلسترول در غدد فوق کلیوی هستند پدید می‌آید.

                                               

هیپرکلسترولمی

هیپرکلسترولمی شکلی از هیپرلیپیدمی است و به بالا بودن سطح کلسترول در خون اطلاق می‌شود. علت این بیماری می‌تواند محیط مانند چاقی مرضی و رژیم غذایی یا ژنیتیک باشد. از عواملی که ممکن است باعث این بیماری شوند می‌توان به دیابت نوع ۲، چاقی مرضی، الکل، دی ...

                                               

هیپرگلیسمی

بیش‌قندِخونی یا هایپِرگلیسِمی یا هیپِرگلیسِمی به افزایش قند خون است. هیپرگلیسِمی وضعیتی است که در آن مقادیر زیاده‌ازحد گلوکز در پلاسمای خون موجود است و موجب هیپوکالمی می شود. به‌طور کلی، مقادیر گلوکز بالای ۱۱٫۱ میلی‌مول در لیتر ۲۰۰ میلی‌گرم در دس ...

                                               

هیپرلیپیدمی

هیپرلیپیدمی انواع مختلفی دارد ؛ برخی ارثی فامیلیال هستند و برخی ناشی از بیماریهای دیگر مانند دیابت ، بیماریهای کبدی یا رژیم نادرست غذایی. نوع چربی خون افزایش یافته می‌تواند کلسترول یا تری گلیسیرید یا انواع خاصتر مانند کیلومیکرونها باشد.

                                               

هیپوکلسمی

هیپوکلسمی در پزشکی به کمبود و پایین بودن غلظت سرمی کلسیم در خون اشاره دارد که به‌طور معمول کمتر از ۲/۱ میلی‌مول بر لیتر یا ۹ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر تعریف می‌گردد. حدود نیمی از کلسیم موجود در خون به پروتئین مانند آلبومین باند می‌شود ولی کلسیم غیر با ...

                                               

هیستامین

هیستامین یک آمین زیستی است که در واکنشهای ایمنی موضعی، تنظیم عملکرد فیزیولوژیک روده و به عنوان یک انتقال دهنده عصبی در سیستم عصبی مؤثر است. فرایند آزاد شدن هیستامین به عنوان بخشی از پاسخ ایمنی فرد به پاتوژن‌های خارجی است که توسط بازوفیل‌ها تولید ...

                                               

هیسترکتومی

هیسترکتومی یا زهدان‌برداری به عمل جراحی می‌گویند که در آن رحم را برمی‌دارند. این عمل رایج‌ترین عملی است که توسط پزشک زنان و به دو صورت کامل یا جزئی انجام می‌شود. پس از برداشتن رحم، زن توانایی بچه دار شدن را از دست می‌دهد همچنین برداشتن لوله‌های ف ...

                                               

هیستروسکوپی

هیستروسکوپی یا زِهدان‌بینی دیدن محوطه داخل رحمی و لوله‌های فالوپ از طریق دستگاه درون‌بینی است که از طریق دهانه رحم داخل می‌شود. هیستروسکوپی در تشخیص برخی بیماریهای رحمی مانند سندرم آشرمن کاربرد دارد. همچنین در برخی بیماریها مانند پولیپ اندومتر و ...

                                               

یائسگی زودرس

یائسگی زودرس یا نارسایی تخمدان زودرس اختلالی که در آن تخمک گذاری تخمدان‌ها و دوره‌های قاعدگی پیش از سن ۴۰ سالگی به پایان می‌رسد. یائسگی طبیعی در حدود سن ۵۰ سالگی اتفاق می‌افتد. زنی را یائسه می‌نامند که به مدت ۱۲ ماه پیاپی دوره قاعدگی نداشته است.

                                               

یاخته کشنده طبیعی

سلولهای کشنده طبیعی لنفوسیتهایی از دستگاه ایمنی بدن هستند که در ایمنی سلولی و ایمنی ذاتی دخیل هستند. این سلول‌ها جزء دستگاه ایمنی ذاتی بدن هستند.

                                               

یخ‌زدگی

یَخ‌زدگی در پزشکی به معنی آسیب موضعی بخشی از بدن در اثر سرمای شدید است. در اثر یخ‌زدگی بلورهای یخ در بافت اعضاء بدن پدید می‌آید که باعث آسیب زدن به یاخته‌های این بافت‌ها می‌شود. در دماهای زیر منفی ۱۵ درجه سانتیگراد، رگ‌ها در اندام‌ها و پوست بدن ا ...

                                               

ید-۱۳۱

ید-۱۳۱ یا ید رادیواکتیو ایزوتوپی پرتوزا از ید است که نیمه عمری هشت روزه دارد. عنصر ید ۳۰ ایزوتوپ دارد که تنها یکی از آن‌ها پایدار است. این ایزوتوپ اصولاً به صورت مصنوعی تولید می‌شود.

                                               

یدیکسانول

یدیکسانول رده درمانی: ماده حاجب رادیوگرافی. اشکال دارویی: آمپول مکانیسم اثر: ماده حاجب در رادیوگرافی موارد مصرف: آنژیوگرافی و یوروگرافی وریدی IVP یدیکسانول یک ماده حاجب ایزواسمولار Iso-osmolar از دسته مواد حاجب یددار می باشد. نام تجاری این ماده و ...

                                               

آبسه پری‌آپیکال

آبسه پری‌آپیکال به التهاب حاد یا مزمن بافت‌های پری‌آپیکال گفته می‌شود که مشخصهٔ آن، تجمع موضعی چرک در انتهای ریشهٔ دندان است. آبسهٔ پری‌آپیکال معمولاً به‌دنبال مرگ مغز دندان درنتیجهٔ گسترش پوسیدگی دندان روی می‌دهد. این آبسه ممکن است به داخل حفره ...

                                               

آبسه دندان

پیلهٔ دندان یا آبسهٔ دندان چرک‌هایی است که در ریشه دندان جمع شده و باعث عفونی شدن آن می‌شود و ممکن است در صورت درمان نشدن به موقع می‌تواند به تدریج به فضاهای عمقی مانند فضاهای اطراف حلق، مجاری تنفسی و حتی اطراف مغز راه پیدا کند و موجب انسداد راه‌ ...