ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 297




                                               

دوستعلی نظام‌الدوله

دوستعلی‌خان مُعَیّرالممالک از رجال دورهٔ قاجار و خزانه‌دار و رئیس ضرابخانه در دورهٔ ناصرالدین‌شاه قاجار بود.

                                               

مسجد و مدرسه معیرالممالک

مدرسه و مسجد معیّرالممالک در جنوب شرقی باغ معیّرالممالک ساخته شده‌است. بعدها بخشی از باغ‌های معیّرالممالک با طرح توسعهٔ تهران تقسیم و به مردم فروخته شد، بدین سبب اطراف مدرسه در سه جهت شرق، جنوب، شمال مسکونی گردید. یکی از عوامل برپا ماندن اماکن در ...

                                               

دوستعلی معیرالممالک

دوستعلی‌خان معیرالممالک ، از رجال قاجار، خزانه دار و عیارزن مسکوکات در دورهٔ فتحعلی شاه پدرش حسنعلی‌بیگ بسطامی، مقام معیرباشی واپسین شاه صفوی و نادرشاه را داشت، خاندان معیرالممالک اصالتاً از روستای ابرسج شهر بسطام از توابع فعلی شهرستان شاهرود بود ...

                                               

شاپور شهروراز

شاپور شهربراز یا شاپور شهروراز که با نام شاپور پنجم هم شناخته می‌شود، بیست و نهمین پادشاه ساسانی و از غاصبان تخت شاهنشاهی ساسانی بود.شاپور شهربراز در واقع پسر فرآیین و یا همان شهربراز سردار نامی ایران و مادر وی نیز میرهران خواهر خسرو پرویز است.

                                               

دودمان ملیک شاه‌نظریان

دودمان ملیک شاه‌نظریان یکی از کهنترین خاندانهای ارمنی که قدمتی حدود پانصد سال دارد "خاندان شاه‌نظریان شاپورزاده" است. این خاندان یکی از پنج ملیک ارمنی قره‌باغ بوده‌است. این خاندان در آغاز مُلک‌های سرزمینی بودند که بین ساحل شرقی دریاچه سوان و شهر ...

                                               

کبیکه

کَبیکه یا کَبیکَج گیاهی است از تیره آلالگان. به آن آلالهٔ ایرانی و آلالهٔ شرقی هم گفته‌اند. کبیکج عربی‌شدهٔ واژهٔ فارسی کبیکه است. کبیکج گیاهی علفی افراشته به طول نیم متر و برگ‌هایی متناوب با بریدگی‌های نسبتاً عمیق سه‌بخشی به شکل برگ گشنیز است. گ ...

                                               

ارس (سرده)

اُرس یا وُرس یا سرو کوهی ، سرده‌ای‌ست از ردهٔ ناژویان تیره سرویان که دربردارندهٔ بیش از ۵۰ گونهٔ متفاوت است و در سرتاسر نیمکرهٔ شمالی از شمالگان تا جنگل‌های بارانی آفریقا و از آمریکای شمالی و مرکزی تا خاورمیانه و شمال هیمالیا در ارتفاعات گوناگون ...

                                               

زنگوله‌ای

زنگوله‌ای نام سرده‌ای پرگونه از گیاهان از تبار لیتوسپرما در خانواده گاوزبانیان است. زنگوله‌ای‌ها از پیوسته‌گلبرگان چهارچرخه‌ای با تخمدان زبرین می‌باشند با ۱۵۰ گونه در آسیای مرکزی و مدیترانه در زیستگاه‌های خشک، آفتابی، صخره‌ای، سنگی و استپی رویش د ...

                                               

زنگوله‌ای سفید

هوه چوبه با نام علمی Onosma echioides دوره گلدهی از تیر تا شهریور می باشد ، گلها هرمافرودیت و گرده افشانی توسط حشرات صورت می گیرد. گیاه نور پسند به خاک های نیمه سبک با زهکشی خوب نیاز دارد. بذرها قبل از بهار در گلخانه کشت ، نهالها را تابستان به بی ...

                                               

شنگار

شنگار سرده‌ای از گیاهان علفی شامل ۵۰ گونه در تیرهٔ گاوزبان است که بومی اروپا، مدیترانه و باختر آسیا هستند. در فارسی در قدیم آن را چوب‌خو و هوه‌چوه نیز می‌نامیدند. شنگار در ایران ۵ گونه یک‌ساله و چندساله دارد از جمله: شنگار جهرمی Alkanna leptophyl ...

                                               

گل جالیز

گُل جالیز یا گلک سرده‌ای از گیاهان گلدار است که در حدود ۱۵۰ گونه دارد. این جنس در ایران ۳۶ گونه دارد که همگی انگل دیگر گیاهانند. گل جالیز انگل مطلق ریشه گیاهان دولپه بوده و به دلیل فقدان برگ و سبزینه با جذب آب و مواد غذایی از گیاه میزبان سبب کاهش ...

                                               

آفتابگردان دروغین

آفتاب‌گردان دروغین ، آفتابگردان باغی یا آفتاب‌گردان صاف چشم‌گاوی در سرده آفتاب‌گردان‌ها و جزء گیاهان گلدار است. رویشگاه این گل شرق ایالات متحده آمریکا و کانادا می‌باشد. ارتفاع این گیاه ۴۰ تا ۱۵۰ سانتی‌متر است. گل‌ها از اواسط تابستان تا اوایل پایی ...

                                               

ویروس کنه

ویروس کنه سردهای از خانواده ویروس‌های ارتومیکسوویریده می‌باشد. ویروس‌های کنه می‌توانند در یاخته‌های هردوی مهره‌داران و کنه‌ها رشد و نمو یابند. ویروس‌های کنه به طور معمول اغلب از کنه‌ها به مهره‌داران و منجمله انسان‌ها منتقل می‌شوند. سردهٔ ویروس کن ...

                                               

SV40

SV40 که مخفف‌شدهٔ "ویروس میمونی ۴۰ ایجادکنندهٔ واکوئل" نام یک پولیوماویروس‌ است که در میمون‌ها و انسان یافت می‌شود. این ویروس نام خود را از واکوئل‌های متعددی می‌گیرد که نخستین بار در سلول‌های میمون سبز دیده شد. همچون سایر پولیوماویروس‌ها، SV40 نی ...

                                               

نخستین جنگ استقلال اسکاتلند

نخستین جنگ استقلال اسکاتلند اصلی‌ترین دوره از دوره‌های جنگ بین نیروهای انگلیسی و اسکاتلندی بود که از حمله انگلستان در سال ۱۲۹۶ شروع شد و با پیمان ادینبورگ-نورث‌همپتون در سال ۱۳۲۸ و استقلال اسکاتلند به پایان رسید. در سال ۱۳۱۴ در نبرد بنوک‌بورن به ...

                                               

شورش دستار سرخ

در اواخر عمر سلسله یوآن به خصوص در سال ۱۳۴۰ میلادی مشکلات زیادی گریبان گیر این دودمان مغولی بود. یکی از این مشکلات طغیان رود زرد بود که باعث از بین رفتن محصولات کشاورزی و بروز قحطی شد. همچنین شیوع مرگ سیاه در چین باعث مرگ بسیاری از مردم چین شد به ...

                                               

مسجد رابعه عدویه

مسجد رابعه عدویه ، مسجدی واقع در ضلع شمالی شهرک نصر در شرق قاهره است. نام این مسجد از رابعه عدویه، زاهدی که در سال ۱۰۰ قمری می‌زیسته، گرفته شده‌است. چندین مراسم خاکسپاری مهم در این مسجد، از جمله انور سادات و مأمون الهضیبی، به علت نزدیکی آن به قبر ...

                                               

مسجد ظاهر بیبرس

مسجد ظاهر بَیبَرس از مسجدهای کهن در قاهره است که الظاهر بیبرس، چهارمین سلطان سلسلهٔ ممالیک، آن را در سال ۶۶۵قمری/ ۱۲۶۶ میلادی ساخت و در طول تاریخ، بارها کاربری آن دگرگون شده است.

                                               

اولد بیلی

دادگاه کیفری مرکزی انگلستان و ولز، معروف به اولد بِیلی دادگاهی مستقر در لندن و یکی از چندین ساختمانِ تشکیل‌دهندهٔ دادگاه کراون است. این دادگاه چون در خیابان اولد بیلی واقع است، به همین نام معروف شده‌است. دادگاه کراون مستقر در اولد بیلی به پرونده‌ ...

                                               

فینال جام حذفی فوتبال انگلستان ۱۹۰۰

فینال جام حذفی فوتبال انگلستان ۱۹۰۰ ، رقابت پایانی جام حذفی فوتبال انگلستان در سال ۱۹۰۰ میلادی است که مابین دو تیم باشگاه فوتبال بری و باشگاه فوتبال ساوت‌همپتون در کریستال پالاس لندن برگزار شده‌است. این مسابقه که در تاریخ ۲۱ آوریل ۱۹۰۰ انجام شده‌ ...

                                               

شهردار کاستربریج

در اولین صفحات کتاب با مایکل هنچارد، مرد جوانی مواجه می‌شویم که در جاده‌های سال ۱۸۲۰ انگلستان، به همراه همسر و دختر نوزادش در سکوت و زیر تابش فلج‌کننده‌ی آفتاب به سوی مقصد نامعلومی پیش می‌روند. هنچارد در آن زمان یک کارگر بیکار شده‌ی مزرعه بود که ...

                                               

اکسیبیشن رود

اکسیبیشن رود خیابانی در کنزینگتون جنوبی شهر لندن است که دسترسی مراکز و موزه‌های مهمی همچون موزه ویکتوریا و آلبرت، موزه علوم لندن، موزه تاریخ طبیعی لندن، کالج سلطنتی لندن، انجمن جغرافیایی سلطنتی لندن، دانشگاه پپرداین از آن امکان‌پذیر است. همچنین ک ...

                                               

هیسپانوها

هیسپانوها مردمانی اسپانیایی‌تبار اهل اسپانیای نوی قرن شانزدهم تا قرن نوزدهم، در جنوب غربی ایالات متحده آمریکا امروزی، هستند که فرهنگ عمدتاً اسپانیایی را در ارتباط با منطقه فرهنگی خود حفظ کرده‌اند. این مردم از زمان گنجانده شدن این منطقه در ایالات ...

                                               

آب‌راه تاماگاوا

آب‌راه تاماگاوا در توکیو پایتخت ژاپن جریان دارد. این آب راه احداث این آب‌راه در سال ۱۶۵۲ میلادی در دوره شوگون‌سالاری توکوگاوا آغاز شده‌است و یکی از شش آب‍راهی است که آب آشامیدنی ادو را تأمین می‌کردند. این آب‌راه ۴۳ کیلومتر طول دارد.

                                               

ایکی (شورش)

ایکی گروهی در ژاپن که با متحد کردن قلب و اقدامات فردی برای رسیدن به هدف خود یا با انعقاد توافق یا قرارداد برای این منظور، یک جامعه سیاسی تشکیل داده‌اند. یا حرکتی که شامل استفاده از زور توسط گروهی بر این اساس باشد. همچنین به عنوان ترجمه Putsch آلم ...

                                               

بنز بلیتزن

بنز بلیتزن خودرویی بود،رکه ۱۹۰۹ توسط شرکت بنز و در کشور آلمان تولید شد. سال ۱۹۰۹ برای کارل بنز و شرکتش، سال تاریخ سازی شد. بنز گرچه شهرت و اعتبار خوبی در صنعت خودروسازی داشت، اما به شدت از سوی رقبایی که هر روز تعدادشان بیشتر می‌شد، تحت فشار بود و ...

                                               

خودروی الکتریکی کریگر

شرکت خودروی الکتریکی کریگر به انگلیسی: Kriéger Company of Electric Vehicles یک کمپانی خودروسازی بود که نمونه‌های برقی تولید می‌کرد. در سال ۱۸۹۴ لوئیس آنتونی کریگر ۱۸۶۸–۱۹۵۱ در پاریس، فرانسه آغاز به طراحی و ساخت خودروی الکتریکی کرد. از سنهٔ ۱۸۹۸، ...

                                               

بوسیالی

بوسیالی نام خودرویی فرانسویی است که بین سالهای ۱۹۲۲ تا ۱۹۳۳ میلادی در فرانسه طراحی و ساخته شد. این خودرو در کمپانی با نام برادران آنجلو و پائول آلبرتو بوسیالی تولید می شد. این خودرو ۱۶۰۰ سی در دو مدل گردشگری و کواتر اختصاصی به بازار عرضه شد. در ا ...

                                               

کورد ای ۱

در اواخر دهه‌های ۲۰ و ۳۰ میلادی، سازندگان اتومبیلهای لوکس مشغول یک مسابقه فن آوری در اتومبیلهای تولیدی خود بودند، برخلاف سازندگان امروز، به تعداد و قدرت سیلندر‌های خودروهای تولیدی علاقه نشان می‌دادند. مدل ال ۲۹ همراه با دیسک چرخ جلو تجربه بسیار خ ...

                                               

هیلمن هانتر

هیلمن هانتر یا آرو یک خودرو انگلیسی است که در انگلستان در بین سال‌های ۶۶ تا ۷۹ به مدت ۱۳ سال تولید شد. هیلمن هانتر در شرکت تالبوت که زیرمجموعه کارخانجات روتس در ریتون و سپس لین وود انگلستان ساخته شد. این خودرو در ایران با نام پیکان تولید می‌شد. پ ...

                                               

برج و هتل جهانی ترامپ

برج و هتل جهانی ترامپ یک ساختمان بلند واقع در پارک مرکزی غرب در میدان کلمبوس بین خیابان برادوی و پارک مرکزی غرب در منهتن، نیویورک می‌باشد. بلندای این ساختمان ۵۸۳ فوت است. این برج توسط ژنرال الکتریک پنشن تراست با ویژگی اتاق‌های هتل اداره می‌شود.

                                               

اشغال نروژ توسط آلمان

اشغال نروژ توسط آلمان نازی با حمله آلمان نازی به نروژ در ۹ آوریل ۱۹۴۰ و در طی عملیات وزراوبونگ آغاز شد و در ۸ مه ۱۹۴۵ پس از شکست نیروهای آلمانی در اروپا به پایان رسید. در همه این دوره، نروژ تحت اشغال دائمی ورماخت بود. پس از اشغال، رایخس‌کومیساریا ...

                                               

آیین نامه‌نویسی

آیینِ نامه‌نویسی رسالهٔ کوچکی است که هدف آن فراهم آوردن الگوهایی برای دبیران بوده که چگونه در موارد و مناسبت‌های گوناگون نامه بنویسند. نگارش کتاب احتمالاً مربوط به اواخر دوران ساسانی است و از نظر سیر تحول نامه‌نگاری و ترسل در ایران در خور توجه اس ...

                                               

اندرز اوشنر دانا

اندرز اوشنر دانا منسوب است به اوشنر دانای کیانی که نام وی در اوستا و زبان پهلوی با صفت بسیار دانا و پرخرد آمده‌است. به روایت دینکرد وی مشاور کیکاووس بوده و به روایت بندهشن وی در زمان همین پادشاه کشته شده‌است. اندرزنامهٔ اوشنر به ۵۶ بند تقسیم شده‌ ...

                                               

اندرز خسرو قبادان

اندرز خسرو قبادان اندرزنامهٔ کوتاهی از خسرو انوشیروان پسر قباد است که در متون پهلوی به چاپ رسیده و دربردارندهٔ سخنانی است که انوشیروان به روایت این متن هنگام مرگ برای مردم جهان بیان داشته‌است. آغاز متن دربارهٔ بی‌ارزشی جهان مادی است. سپس اندرزهای ...

                                               

اندرز دستوران به بهدینان

اندرز دستوران به بهدینان مشتمل بر اندرزهایی است که بیشتر خصوصیات دینی دارند، مانند توصیه به مردم که هر روز پگاه آداب طهارت را به جا آوردند و به آتشکده روند و نیایش کنند، پرهیز از سخن گفتن در هنگام غذا خوردن، پرهیز از تن‌پروری و حسد. بندهای ۱۲ تا ...

                                               

اندرزنامه آذرپاد مهراسپندان

اندرزهای آذربادِ مَهرَسپَندان سه مجموعه اندرز و چند قطعه اندرزهای است که به آذرباد مهرسپندان، موبدان موبد ایران، در زمان شاپور دوم ساسانی نسبت داده شده‌است. در کتاب ششم دینکرد اندرزهای دیگری نیز به آذرباد مهرسپندان منسوب است و بعضی از آن‌ها به تر ...

                                               

اندرزنامه‌های پهلوی

اندرزنامه‌های پهلوی به اندرزها، کلمات قصار و لطیفه‌ها و قصه‌های اخلاقی‌ای گفته می‌شود، که جنبهٔ حکمت عملی و تجربی داشته اند، و در اصل به زبان پارسی میانه نوشته شده‌اند. اصل پهلوی بسیاری از این اندرزها از میان رفته ولی اصل بعضی از آن‌ها را می‌توان ...

                                               

پرسشنیها (متن پارسی میانه)

پرسشنیها به معنی پرسش‌ها مجموعه‌ای است مشتمل بر ۵۹ پرسش و پاسخ که از نظر موضوع همانند روایات است. سؤالات مطرح شده، در مورد مطالب گوناگون است: مطالب فقهی و حقوقی. مطالبی دربارهٔ زندگی پس از مرگ. اندرزها و دستورهای اخلاقی که همه از نوع اندرزهای دین ...

                                               

پس دانشن کامگ

پُس دانشن کامگ یا پسر آرزومند دانش متن کوچکی است، مانند شکند گمانیک وزار، که اصل آن به پارسی میانه از میان رفته و فقط تحریر پازند ش در دست است. پسری دربارهٔ دلیل بستن کستی یا کمربند دینی زردشتیان از پدرش سؤال می‌کند و پدر بدو پاسخ می‌دهد و در ضمن ...

                                               

پوست‌نوشته‌های پارسی میانه

قدیم‌ترین پوست نوشته‌های ساسانی آثار مکشوفه در دورا اروپوس است. آثار متأخر که همه به خط پهلوی متصل نوشته‌شده، متعلق به اواخر دورهٔ ساسانی است. مجموعه‌ای از آن‌ها مربوط به سالهای ۶۱۹ تا ۶۲۸ میلادی است. در این زمان خسرو پرویز مصر را به تصرف درآورد. ...

                                               

چیده اندرز پوریوتکیشان

چیدگ اندرز پوریوت‌کیشان نوشته‌ای است، به پارسی میانه که می‌توان آن را در جرگه اندرزنامه‌های پهلوی دانست. ذکر باورهایی آغاز می‌شود، که دانستن و شان و اعتقاد داشتن به آن‌ها بر هر زردشتی بایسته است، باور بداشتن به ثنویت از این جمله است، این که اصل ه ...

                                               

خسرو و ریدگ

خسرو و ریدگ رساله‌ای است که در آن ریدکی به نام خوش‌آرزو که از نجبای دربار خسرو پرویز بوده به سؤالات این پادشاه پاسخ می‌دهد. در آغاز رساله ریدک برای خسرو شرح می‌دهد که از خاندانی مرفه بوده و پدرش در خردسالی او درگذشته‌است. اما به‌سبب برخورداری از ...

                                               

خویشکاری ریدگان

خویشکاری ریدگان به تحریر پازند در دست است و در آن وظایف کودکان از زمانی که صبح از خواب بر می‌خیزند و به مدرسه می‌روند و به خانه باز می‌گردند شرح شده‌است. ریدک در اینجا به معنی کودک، نوجوان است. اندرزها برخی جنبهٔ دینی دارند، مانند آداب تطهیر بامد ...

                                               

خیم و خرد فرخ‌مرد

خیم و خرد فرخ مرد متن با ذکر خصوصیات فرخ مرد یا مرد سعادتمند آغاز می‌گردد و در چند مورد در متن از خیم و خرد سخن می‌رود. در بند ۳ سخن از مرد پاک صاحب تمیز است و در بند ۶ مرد زیرک دانا وصف شده‌است. اندرزهایی که در متن آمده‌است، از نوع اندرزهای تجرب ...

                                               

روایات فرنبغ سروش

روایات فرنبغ سروش مجموعه ای است مشتمل بر ۴ پاسخی که فرنبغ سروش وهرامان به سؤالات هیربد اسفندیار فرخ برزین داده‌است. متن در اصل مشتمل ۵ پرسش و پاسخ بوده‌است؛ ولی در آغاز رساله بی‌ذکر علتی آمده‌است که نوشتن یکی از سؤالات ممکن نبوده‌است. تألیف این ر ...

                                               

روایت امید اشوهشتان

روایتِ اِمیدِ اَشَوَهیشتان یکی از آثار اصلی دینی به زبان پارسی میانه در اواخر سده نهم و اوایل سده دهم میلادی است. این اثر، مجموعه‌ای از قانون‌های مذهبی، اجتماعی و مدنی زرتشتیان و بازتاب موثقی از آیین‌ها و عادات روزگار ایرانی ساسانی است و به موضوع ...

                                               

زبور مانی

زبور مانی دارای مجموعه دعاهایی بوده که تاکنون هیچ یک از آن‌ها به فارسی میانه شناسایی نشده‌است. از متن زبور مانوی به قبطی برمی‌آید که در میان کتاب‌های مانی دو زبور منظوم وجود داشته‌است. ترجمهٔ قطعاتی مفصلی از یکی از آن دو به پارتی و نیز قطعاتی از ...

                                               

سفال‌نوشته‌های پارسی میانه

اهمیت سفال‌نوشته‌ها خصوصاً از جهت دربرداشتن نام‌های خاص و القاب و گاهی نام جای‌ها و واژه‌های مربوط به غلات و نوشیدنی هاست. این نوشته‌ها به زمانی میان نیمهٔ دوم قرن ششم و قرن هفتم میلادی تعلق دارد. از این گونه آثار به خط پهلوی کتابی، اثری از زمان ...

                                               

سورسخن

سورسخن رسالهٔ کوچکی است که الگویی از دعای سپاس بر سر سفره میهمانی را به دست می‌دهد و در آن آداب سپاس‌گزاری از اورمزد و امشاسپندان و ایزدان گوناگون و میزبان و نیز دعا و ثنا به بزرگان از شاه گرفته تا ولیعهد، وزیر بزرگ، اسپهبدان نواحی چهارگانه، رئیس ...