ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 298


                                               

طبقه‌بندی مواد شیمیایی

طبقه‌بندی مواد شیمیایی سیستمی نظامند برای نامگذاری ترکیبات و عناصر شیمیایی بر اساس یک خاصیتی مشترک در آن‌ها است. یکی از این روش‌ها بر اساس وجود یک عنصر مشترک در آن‌ها است مانند اکسیدها یا یدیدها. روش‌های دیگر می‌تواند بر اساس وجود یک گروه عاملی، ...

                                               

کلید شناسایی

یکی از راه‌هایی که زیست‌شناسان برای شناسایی و تعیین رده‌بندی جانداران مختلف استفاده می‌کنند، کلیدهای شناسایی است. کلیدهای شناسایی، مجموعه‌ای از پرسش‌هاست که براساس ویژگی‌های جانداران تهیه شده و به کمک آن‌ها می‌توان نام جانداران را پیدا کرد. این پ ...

                                               

نوع (زیست‌شناسی)

در زیست شناسی، نوع عبارت است از یک نمونه مشخص از یک جاندار که نام مشخص آن ارگانیسم به صورت رسمی مرتبط به آن است.

                                               

همان‌نامی

در طبقه‌بندی جانوران و گیاهان زمانی که نام علمی یک جانور یا گیاه از دو قسمت یک‌سان تشکیل شود به این حالت همان‌نامی گفته می‌شود، برای نمونه نام علمی بوفالوی آمریکایی که bison است. در گیاه‌شناسی کاربرد همان‌نام‌ها معمول است ولی تنها در حالت غیر رسم ...

                                               

آرایه‌شناسی لینه‌ای

آرایه‌شناسی لینه‌ای ممکن است به هریک از معانی زیر باشد: شکل خاصی از طبقه‌بندی زیست‌شناختی آرایه‌شناسی که توسط کارل لینه در کتاب سامانه طبیعت ۱۷۳۵، و آثار بعدی اش پایه ریزی شده. در آرایه‌شناسی لینه‌ای، سه نوع فرمانرو وجود دارند، که هر کدام به رده‌ ...

                                               

اندروسارکوس

اندروسارکوس یک سرده از پستانداران گوشت‌خوار منقرض‌شده است که بین ۴۸ تا ۴۱ میلیون سال پیش در آسیا می‌زیست. این سرده شامل یک گونه شناسایی‌شده به نام اندروسارکوس مغولی می‌شود. بقایای یافت شده از اندروسارکوس شامل تنها یک جمجمه بزرگ و چند دندان است که ...

                                               

بیشینه صرفه‌جویی (تبارزایی)

بیشینه صرفه‌جویی یا ماکزیمم پارسیمونی یک روش آماری غیر پارامتری است که به‌طور معمول در تبارزایش محاسباتی برای تخمین سیر تبارزایی جانداران استفاده می‌شود. تحت فرض بیشینه صرفه‌جویی با داده‌های موجود درخت تبارزایی بهتر است که براساس فرض به وجود آمدن ...

                                               

تک‌تباری

در علم شاخه‌بندی زیست‌شناسی به تک‌تباری گفته می‌شود که یک نیای اصلی و همه نوادگان آن را دربر بگیرد. تک‌تباری گروهی که شامل تمام انواع مشتق شده از یک گونه اجدادی باشد، به نوعی که هر گونه‌ای که از نوع اجدادی مذکور تکامل یافته باشد جزء آن قرار گیرد ...

                                               

جداریختی

در شاخه‌بندی جانداران، جُداریختی یا آپومورفی خصوصیتی است که نسبت به اجداد مستقیم دارای تغییر وضعیت باشد یا روی شجره‌نامه، نسبت به گروه‌های خارجی‌تر، متفاوت باشد. در واقع جداریختی همان خصوصیات شاخص مربوط به هر گروه است یعنی خصوصیاتی که در گروه یاف ...

                                               

خانواده ژن

خانوادهٔ ژن مجموعه‌ای از چندین ژن مشابه هم است، که عملکرد زیستی مشابه دارند، و با نسخه برداری از یک ژن اصلی شکل می‌گیرند. یکی از این خانواده‌ها ژن‌هایی برای واحدهای هموگلوبین انسان است. ده ژنی که در دو شاخه روی کروموزوم‌های مختلف قرار گرفته‌اند α ...

                                               

دسته‌نما

یک کلادوگرام یک دیاگرام است که رابطه اجدادی بین گونه و تکامل درخت حیات را نمایش می‌دهد. اگر چه به صورت سنتی چنین کلادوگرام‌هایی بر اساس مشخصات مورفولوژی مشخص می‌شدند اما داده‌های دنباله دی‌ان‌ای، آران‌ای و فیلوژنتیک محاسباتی به صورت معمول‌تر در ت ...

                                               

ریخت‌شناسی (زیست‌شناسی)

ریخت‌شناسی یا مورفولوژی شاخه‌ای از زیست‌شناسی است که به مطالعه شکل ظاهری و فرم اندامگان و ویژگی‌های ساختاری خاص آنها می‌پردازد. این شامل جوانب مختلف ظاهر بیرونی شکل، ساختار، رنگ، الگو و همچنین شکل و ساختار اندام داخلی چون استخوان و دیگر اندام‌ها ...

                                               

شبکه فیلوژنتیک

شبکه فیلوژنتیک گرافی است که جهت نشان دادن ارتباط تکاملی بین دنباله نوکلئوتیدها، ژن‌ها، کروموزوم‌ها، ژنوم‌ها، یا گونه‌ها استفاده می‌شود. شبکه فیلوژنتیک وقتی مورد استفاده قرار می‌گیرد که شبکه‌ای از وقایع مانند انتقال عمومی ژن، جفت گیری، تکثیر ژن و ...

                                               

فاصله ژنتیکی

فاصلهٔ ژنتیکی یک معیار برای واگرایی ژنتیکی بین گونه‌ها یا جمعیت‌های درون یک گونه است. یکی از کاربردهای فاصله ژنتیکی بازسازی تاریخ جمعیت‌هاست. برای مثال، فاصله ژنتیکی نشان می‌دهد مردم آفریقای سیاه و اوراسیایی حدود ۱۰۰ هزار سال پیش از یک نژاد بودند ...

                                               

فیلوژنتیک

فیلوژنتیک یا تبارزایش شاخه‌ای در علم زیست‌شناسی می‌باشد که به بررسی ارتباط تکاملی گروه‌های مختلف جاندران نظیر گونه‌ها یا جمعیت‌ها می‌پردازد، که از داده‌های توالی‌یابی مولکولی و ماتریس‌های داده‌های ریخت‌شناسی به‌دست می‌آید. واژه فیلوژنتیک از ریشه ...

                                               

فیلوژنتیک محاسباتی

فیلوژنتیک محاسباتی بهره‌گیری از الگوریتم‌ها، روش‌ها و برنامه‌های محاسباتی جهت تحلیل فیلوژنتیک است. هدف از آن بازسازی درخت فیلوژنتیک برای نمایش فرضیه‌ای در مورد نیای فرگشتی یک سری از ژن‌ها، گونه‌ها یا دیگر آرایه‌ها است. برای نمونه از این تکنیک‌ها ...

                                               

احضار پرستار

احضار پرستار در حالت کلی به فراخواندن واحد پرستاری به قسمت یا بخشی از ساختمان درمانگاه گفته می‌شود. یکی از راهکارهای هوشمند سازی بیمارستان‌ها نصب و راه اندازی تجهیزات سیستم احضار پرستار و سامانه اعلام کد اضطراری بیمارستان می‌باشد. در سال ۱۳۹۴ بر ...

                                               

پانسمان پیشرفته

پانسمان پیشرفته در حوزهٔ سلامت و بهداشت، به مادهٔ زیست‌سازگار پوشانندهٔ زخم و جراحت ناشی از تروما، بُرش، کوفتگی و سوختگی گفته می‌شود که دارای ویژگی زیست‌فروسایی است و در فرایند تماس مستقیم با بافت بدن و در یک کُنش متقابل بتواند بهبود زخم و محیط ب ...

                                               

پرستاری در ایران

پرستاری در ایران ، یک رشته کاملاً آکادمیک و دانشگاهی است. اولین هیات موسس جهت پیگیری وراه اندازی اتحادیه پرستاری ایران در زمان وزارت آقای کمالی با زحمات پیگیر ومستمر آقایان جواد حیدری بیمارستان آسیا.اخمدرضا تاجعلی بیمارستان سجاد زینب طاهری بیمارس ...

                                               

زنان در پرستاری

از نظر تاریخی، زنان اکثریت شغل و رشته دانشگاهی پرستاری را تشکیل می‌دهند. نقش‌های پرستاری زنان شامل مراقبت از بیماران و اطمینان از تمیز بودن بخش‌ها و تجهیزات است. در حال حاضر، زنان بیشتر رشته پرستاری را تشکیل می‌دهند. آمار نشان می‌دهد که در سال ۲۰ ...

                                               

کمک بهیار

کمک پرستار یا همان کمک بهیار قدیم عضوی از تیم درمان و کادر پرستاری بوده که زیر نظر پرستاران و بهیاران انجام وظیفه می‌کنند و امور اولیه بیماران از جمله نیازهای اولیه مانند حمل و نقل بیمار، حمام بیمار، دهانشویه، امورنظافتی و کوتاه کردن ناخن، تعویض ...

                                               

مراقبت فرجه‌ای

مراقبت فُرجه‌ای یا مراقبت کوتاه‌مدت، مراقبتی است که توسط جایگزین پرستار همیشگی صورت می‌گیرد. مراقبت موقتی از شخصی که نمی‌تواند از خودش مراقبت نماید تا پرستاران همیشگی بتوانند از مرخصی استفاده نمایند. امکان دارد این مراقبت شامل پرستاری از بیمار در ...

                                               

مسئولیت پرستار

در نظام حقوقی ایران، با وجود قدمت طولانی این حرفه، مطالعات حقوقی چندانی در این خصوص صورت نگرفته است. از آن جائی‌که بیمة مسؤولیت مدنی حرف پزشکی اجباری نیست، آموزش حقوقی پرستاران _که معمولاً از لحاظ کسب درآمد تفاوت قابل توجهی با سایر مشاغل پزشکی دا ...

                                               

سینوتال

سینوتال دارویی است با ماده مؤثره بوسرلین استات که برای افزایش راندمان گله و کاهش مشکلات تولید مثلی و درمان اختلالات باروری با منشاء تخمدانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دارو توسط شرکت داروسازی سیناژن تولید می‌شود.

                                               

پزشکی وایل کرنل

پزشکی وایل کرنل رسماً کالج پزشکی جون و سنفرد وایل دانشگاه کرنل واحد تحقیقات پزشکی و مدرسه پزشکی دانشگاه کرنل، از دانشگاه‌های خصوصی جزو آیوی لیگ، است. این کالج در آپر ایست ساید منهتن در نیویورک سیتی در کنار مدرسه عالی علوم پزشکی ویل کرنل واقع شده‌ ...

                                               

دانشکده پزشکی جانز هاپکینز

دانشکده پزشکی جانز هاپکینز ،یکی از دانشکده‌های دانشگاه جانز هاپکینز است که در بالتیمور در مریلند قرار گرفته‌است. دانشکده پزشکی هاپکینز در سال‌ها اخیر به‌طور پیوسته در رتبه‌های اول رده‌بندی دانشکده‌های پزشکی آمریکا قرار گرفته‌است و بیشترین مقدار گ ...

                                               

جان هاروی کلاگ

جان هاروی کلاگ پزشک، متخصص تغذیه، مخترع، فعال در زمینه سلامت و بهداشت و سرمایه‌دار آمریکایی بود. او مدیر آسایشگاه بتل کریک در شهر بتل‌کریک، میشیگان بود. این آسایشگاه توسط اعضای فرقه ای مسیحی به نام کلیسای ادونتیست‌های روز هفتم تاسیس شد. او با دیگ ...

                                               

اریک یان هانوسن

اریک یان هانوسن روزنامه‌نگار اتریشی-یهودی و متخصص روشن بینی بود که با هیتلر همکاری می‌کرد. نام اصلی او هرمان اشتاین شنایدر بود و با تغییر اسم خود اصالت یهودی خود را پنهان کرده بود. هانوسن که به داشتن توانایی در هیپنوتیزم، علم غیب، و طالع بینی مشه ...

                                               

ایل بگی جاف

ایل بگی جاف از شاعران کرد یارسان در عصر صفوی است. وی اشعاری دارد که در آن‌ها حوادث آینده را به مانند شاه نعمت‌الله ولی، تیمور بانیارانی و نوستر آداموس به زبان کردی پیشگویی کرده‌است.

                                               

عبدالله میرزا

شاهزاده عبدالله میرزا شاهزاده قاجار و پسر یازدهم فتحعلی شاه و حاکم زنجان بود. او در سن سیزده سالگی به حکومت زنجان منصوب شد و حدود دو دهه بر آن شهر حکمرانی کرد. دوران حکومت وی با رشد و توسعه زنجان و اقدامات عمرانی همراه بود. با این حال او دو بار ب ...

                                               

شاه نعمت‌الله ولی

شاه نعمت‌الله ولی معروف به سید نورالدین شاه نعمت‌الله ولی ، صوفی و عارف بود. سلسله نعمت‌اللهی منسوب به اوست. شاه نعمت‌الله از اقطاب و عرفای سدهٔ هشتم و نهم هجری است که طریقتی جدید در تصوف ایجاد کرد و پیروان سایر طریقت‌ها را نیز تحت تأثیر خود قرار ...

                                               

ابن وحشیه

ابوبکر احمد بن علی بن قیس المختار بن عبدالکریم بن جرثیا بن بدنیا بن برطانیا بن علاطیا الکسدانی الصوفی که به اختصار ابن وحشیه کلدانی گفته می شود، از ساحران و دانشمندان علوم غریبه نبطی در نیمهٔ دوم قرن دوم هجری بود. مؤلف آثاری در کیمیا و جفر. او کت ...

                                               

ابوبکر واسطی

ابوبکر محمد بن موسی واسطی از صوفیان قرن چهارم به‌شمار می‌رود. او از فرغانه بود و به همین سبب، به ابن فرغانه معروف شد. شهرت وی به واسطی به سبب اقامتش در واسط ـ دهی مشهور در بلخ ـ بود. واسطی به شهرهای زیادی سفر کرد و سرانجام به باورد یا ابیورد ـ شه ...

                                               

ابونصر سراج

دربارهٔ زندگی او اطلاع زیادی در دست نیست. از قدیمی‌ترین اطلاعاتی که دربارهٔ وی وجود دارد حکایتی است که هجویری دربارهٔ مشی زاهدانه اش نقل کرده‌است: "معروف است از شیخ ابونصر سرّاج طاووس الفقرا صاحب لمع که وی ماه رمضان به بغداد رسید. اندر مسجد شونیز ...

                                               

احمد بن الطیب

ابوالعباس احمد بن محمد بن مروان السرخسی معروف به احمد بن الطیب از شاگردان کندی بوده‌است. وی در علوم گوناگون دست داشته و شمار اندکی حدیث نیز روایت کرده‌است. نخست آموزگار خلیفه معتضد بود و سپس از نزدیکان و خاصان او شد. خلیفه اسرار مملکت خویش را با ...

                                               

احمد بن علی البونی

ابوالعباس احمد بن علی بن یوسف قُرَشی البونی معروف به احمد بن علی البونی ، ملقب به محیی‌الدین ، تقی‌الدین و شرف‌الدین ، نویسنده سده هفتم ه.ق. از اهالی بندر بونه در کشور الجزایر و از اکابر و دانشمندان علوم غریبه بوده است. وی سرانجام در قاهره درگذشت ...

                                               

میرزا محمد اخباری

میرزا محمد بن عبدالنبی بن عبدالصانع نیشابوری استرآبادی معروف به میرزا محمد اَخباری فقیه، محدث، شاعر و از پایه‌گذاران مکتب اخباری‌گری بود.

                                               

ادوارد کلی

سر ادوارد کلی که به نام ادوارد تالبوت نیز شناخته می‌شود یک شخصیت بحث‌برانگیز در علوم خفیه رنسانس بود. او به همراه جان دی آزمایش‌های زیادی برای ارتباط با ارواح و فرشتگان انجام داد. کلی ادعا می‌کرد که دانش کیمیا برای تبدیل فلزات پایین به طلا را دار ...

                                               

فرانز باردون

فرانز باردون هم دانش‌آموز و هم آموزگار علوم خفیه بود. او در اوپاوا در جمهوری چک امروزی زاده شد. در دوران جنگ جهانی دوم باردون در اردوگاه اسراء به خاطر عدم شرکت در گروه جادویی نازی‌ها زندانی بود.باردو توسط سربازان روسیه که به اردوگاه هجوم برده بود ...

                                               

سلطان‌حسین تابنده گنابادی

سلطان‌حسین تابنده گنابادی "رضاعلی‌شاه" در روز ۲۵ آبان ۱۲۹۳ در بیدخت متولد شد. وی پس از گذراندن دورهٔ رضاعت و صباوت، خواندن و نوشتن را نزد ملا خداداد خیبرگی فراگرفت. در سن ۷ سالگی به آموختن مقدمات ادبیات فارسی و عربی نزد پدر و استادان محلی مشغول ش ...

                                               

علی تابنده

علی تابنده بیدختی گنابادی با لقب طریقتی محبوب علیشاه قطب سلسلهٔ شاه نعمت‌اللهی سلطان علیشاهی گنابادی و اهل ایران بود.

                                               

تاج‌الدین حسین خوارزمی

حسین بن حسن خوارزمی از عارفان، نویسندگان و شاعران سده هشتم و نهم هجری است. وی اصالتاً از ماوراءالنهر بوده و به دلیل اقامت طولانی در خوارزم به خوارزمی شهرت یافت. وی از شاگردان ابوالوفا خوارزمی معروف به پیرفرشته بود و به راهنمایی او با مثنوی مولوی ...

                                               

حاج ملا آقاجان

محمود عتیق معروف به حاج‌ملاآقاجان زنجانی عالم و عارف معاصر، در سال ۱۲۵۲ هجری شمسی در روستای آق‌کند از توابع زنجان به دنیا آمد و در سال ۱۳۳۵ هجری شمسی در گذشت. او از علمای بزرگ شهر زنجان بود. وی علوم دینی را در مدرسهٔ "سید" زنجان آغاز کرد. نزد علم ...

                                               

سید ابوالحسن حافظیان

سید ابوالحسن حافظیان از نویسندگان و عرفای معاصر شیعه بود. وی از کودکی توسط پدرش که او نیز به عرفان علاقمند بود در دروس حسنعلی نخودکی اصفهانی از عرفای معاصر شیعه و مقیم مشهد حاضر شد. سید موسی زرآبادی و سید مظهر حسین هندی از دیگران استادان وی بودند ...

                                               

عباس حسینی کاشانی

وی در تاریخ ۱۷ ربیع‌الاول ۱۳۴۹ ق ۱۳۰۹ خورشیدی همزمان با سالروز ولادت پیامبر اسلام، در کربلا متولد شد و در ۱۴۳۱ ق تیرماه ۱۳۸۹ خورشیدی فوت کرد و در حرم فاطمه معصومه به خاک سپرده شد. پدرش "سید علی اکبر حسینی کاشانی" بود. سید عباس حسینی کاشانی در زند ...

                                               

حکیم مجریطی

مَسلمه مَجریطی معروف به حکیم مجریطی از فلاسفه و ریاضی دانان بزرگ تمدن اسلامی در قرن چهارم هجری بود.عمده شهرت او به خاطر نوشته های هرمسی و آثاری است که در علوم غریبه از خود به جای گذاشته است.

                                               

ابن ترکه اصفهانی

خانواده آل ترکه از خانواده‌های بنامی بوده‌اند که در زمینه دین و دانش در اصفهان در طی دو قرن مشهور بوده‌اند. اصلیت این خانواده به خجند تاجیکستان بازمی‌گردد. صدرالدین ابو حامد ترکه به عنوان جد این خانواده با رشیدالدین فضل‌الله همدانی مکاتبات علمی د ...

                                               

خواجه نصیرالدین طوسی

ابو جعفر محمد بن محمد بن حسن طوسی مشهور به خواجه نصیرالدین طوسی شاعر، همه‌چیزدان، فیلسوف، متکلم، فقیه، ستاره‌شناس، اندیشمند، ریاضیدان، منجم، پزشک و معمار ایرانی قرن هفتم هجری قمری است. کنیه‌اش "ابوجعفر" و به القابی چون "نصیرالدین" ، "محقق طوسی" ، ...

                                               

داود قیصری

شرف الدین داود بن محمود ساوی قیصری یکی از پیروان و شارحان مشهور مکتب ابن عربی در سده هشتم هجری است. او را رومی الاصل دانسته‌اند. بخش عمده زندگانی و دوران تحصیل وی در کاشان و تحت تربیت عبدالرزاق کاشانی سپری شد. قیصری نزد عبدالرزاق شرح فصوص، تاویلا ...

                                               

جلال‌الدین دوانی

علامه جلال‌الدین محمد دوانی مشهور به محقق ، عارف، حکیم، متکلم و دانشمند بزرگ سدهٔ نهم ایرانی است. بعد از آنکه علوم مقدماتی را در دوان نزد پدرش سعدالدین اسعد دوانی فراگرفت، برای تکمیل تحصیلات، دوان را به قصد شیراز ترک کرد. وی در آنجا نزد اساتیدی ه ...