ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 303




                                               

گزارش شطرنج

چترنگ‌نامک یا چترنج نامک ، گزارش شطرنج یا ماتیکان شترنگ یکی از کتاب‌های بجا مانده از زبان پارسی میانه است. واژهٔ پارسی میانه برای کتاب، ماتیکان بوده. ماتیکان شترنگ یعنی کتاب شطرنج یا شطرنج‌نامه. این کتاب به داستان ابداع بازی نرد توسط بزرگمهر اشار ...

                                               

گنجینه زندگان

گنجینهٔ زندگان یکی از کتاب‌های مانی است. عنوان اصلی این کتاب در یک متن سغدی سمیتیها آمده‌است. در منابع گوناگون، از جمله متون قبطی و چینی و عربی و فارسی میانه ترجمهٔ این عنوان ذکر گردیده‌است. ابن ندیم آن را سفر الاحیاء و بیرونی و احمد یعقوبی آن را ...

                                               

ماتیکان گجستک ابالیش

ماتیکان در زبان پارسی میانه به معنی کتاب است. گجستک به معنی "گجسته" و نفرین شده است. ابالیش در زبان پهلوی به گونه‌های مختلفی خوانده می‌شود: ابال، ابالیا، ابالی، اباله، ابالیش، ابالیس. برخی حتی آن را ابله هم خوانده‌اند. برخی بر این باورند که این و ...

                                               

ماتیکان یوشت فریان

ماتیکان یوشت فریان کتابی است به زبان پارسی میانه دارای ۳۰۰۰ واژه. افسانه یوشت فریان بر پایه افسانه‌ای در یشت اوستا، بخش پنجم ۸۳-۸۱ شکل گرفته‌است. به گفته اوستا، یوشت نام مردی بود از زرتشتیان باورمند از خاندان فریان. نام این خانواده در بخش‌های اوس ...

                                               

نامه‌های مانی

دیوان یا مجموعهٔ نامه‌ها به فارسی میانه به نامه‌هایی که مانی به رهبران جوامع مانوی در زمان‌ها و مکان‌های مختلف نوشته‌است، گفته می‌شود. ابن ندیم در کتابی به نام رسائل فهرستی از عناوین ۷۷ نامهٔ مانی را آورده‌است. اصل این نامه‌ها به تمامی نه به زبان ...

                                               

نامه‌های منوچهر

نامه‌های منوچهر در رد نوآوری‌هایی است، که برادرش زادسپرم در باره ساده کردن مراسم تطهیر برشنوم نهاده بود و خشم بسیاری از مردم خشک‌مغز کهنه‌گرا را برانگیخته بود. نامهٔ نخست منوچهر به مردم سیرجان کرمان و نامهٔ دوم به برادرش زادسپَرَم و نامهٔ سوم -که ...

                                               

یادگار بزرگ‌مهر

یادگار بزرگمهر یا پندنامهٔ بزرگمهر بُختگان اندرزنامه‌ای است که از بزرگمهر بختگان، وزیر دانای انوشیروان به جای مانده‌است. متن با مقدمه‌ای در معرفی بزرگمهر از زبان خود او آغاز می‌گردد که در آن می‌آورد که این رساله را به فرمان خسرو انوشیروان تألیف ک ...

                                               

ایذه

ایذه شهری از توابع بخش مرکزی و مرکز شهرستان ایذه در شرق استان خوزستان قرار دارد. ایذه با شهرستان‌های باغ‌ملک ، مسجد سلیمان و اندیکا و با استان‌ چهار محال بختیاری هم‌مرز است. شهرستان ایذه در جنوب غرب ایران است که پیشینه تاریخی آن بنا بر پژوهش‌های ...

                                               

باسمنج

باسمِنْج یا واسمیش یکی از شهرهای مرکزی استان آذربایجان شرقی است که در بخش مرکزی شهرستان تبریز واقع شده‌است. این شهر در ۱۰ کیلومتری جنوب‌شرق مرکز استان قرار گرفته‌است و با ۱۲،۶۹۲ نفر جمعیت در سال ۱۳۹۵ خورشیدی، بیست و دومین شهر آذربایجان شرقی محسوب ...

                                               

برازجان

شهر بُرازجان مرکز شهرستان دشتستان واقع در استان بوشهر در کشور ایران است. برازجان دومین شهر بزرگ استان بوشهر از نظر جمعیت است و در ۶۵ کیلومتری شمال شرق بندر بوشهر و بر سر راه ارتباطی و بازرگانی شیراز به کازرون و بوشهر و در ارتفاع ۸۰ متری از سطح در ...

                                               

بردسکن

بَردَس۫کَن۫ از شهرهای استان خراسان رضوی است. این شهر مرکز شهرستان بردسکن بوده و در سال ۱۳۹۵، تعداد ۲۸٬۲۳۳ نفر جمعیت و ۸٬۵۷۰ خانوار داشته‌است. بردسکن در قدیم بر سر یکی از راه‌های اصلی تجاری خراسان به دیگر نقاط ایران از طریق کویر قرار داشت. گرمترین ...

                                               

بروجرد

بُروجـِرد مرکز شهرستان بروجرد، دومین شهر پرجمعیت استان لرستان و سی و نهمین شهر پرجمعیت ایران است. این شهر در شمال دشت حاصلخیز سیلاخور قرار گرفته و قله‌های مرتفع گرّین از مجموعه رشته کوه‌های زاگرس، شمال غربی تا جنوب شرقی آن را دربر گرفته‌اند. سراب ...

                                               

بندر کنگان

بندر کنگان مرکز شهرستان کنگان در استان بوشهر در جنوب ایران واقع شده‌است. شهرستان کنگان محل اجرای بخش عظیمی از پروژه‌های پالایشگاهی پارس جنوبی است. منطقه پارس ۲ پارس کنگان که بزرگی آن دو برابر منطقه پارس ۱ پارس جنوبی است در ۱۰ کیلومتری بندر کنگان ...

                                               

تفرش

تَفرِش یا گبرش یکی از شهرهای استان مرکزی در ایران و مرکز شهرستان تفرش است. پس از حمله اعراب و تسلط آنان بر ایران این استان پهناور را عراق عجم می‌خواندند نظامی گنجوی شاعر نامدار ایران در وصف استان عراق ابیات زیادی سروده‌است. در دوران بعد از قاجار ...

                                               

خورموج

مردم آن به زبان فارسی جنوبی و گویش دشتی خورموجی صحبت می‌کنند. بر اساس آمار سرشماری رسمی سال ۱۳۹۰ جمعیت این شهر ۳۴٬۹۴۴ نفر ۸۷۷۷ خانوار می‌باشد. و در سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۳۱٬۶۶۷ نفر بوده‌است.

                                               

دستگرد (برخوار)

دَستگِرد یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان برخوار قرار دارد.جمعیت شهر در سال ۱۳۹۵ ۱۷،۷۷۵ نفر بوده است. اهالی آن شیعهٔ دوازده امامی‌اند و به فارسی سخن می‌گویند.

                                               

ساوه

ساوه از شهرهای استان مرکزی و مرکز شهرستان ساوه، در کشور ایران است. جمعیت این شهر در سال ۱۳۹۵ برابر با ۲۲۰٬۷۶۲ نفر است. ساوه یکی از شهرها و مناطق باستانی بازمانده از دوره ساسانی است که در اواخر آن دوره و در اوایل دوره اسلامی یعنی سال ۲۲ هجری، جزو ...

                                               

فردوس

شهر فردوس مرکز شهرستان فردوس، در استان خراسان جنوبی در شرق ایران است. این شهر در فاصله ۳۴۵ کیلومتری جنوب مشهد و ۱۹۵ کیلومتری شمال غربی بیرجند و در مسیر محور اصلی ارتباطی استان‌های یزد، کرمان، اصفهان، بوشهر، هرمزگان و فارس به مشهد واقع است. شهر فر ...

                                               

فولادشهر

شهر فولادشهر ، شهری جدید در استان اصفهان و مرکز بخش فولادشهر از توابع شهرستان لنجان است که به عنوان پرجمعیت ترین شهر در شهرستان لنجان، جمعیتی حدود دو برابر زرین شهر که مرکز شهرستان لنجان هست، را دارد. این شهر در ۲۸ کیلومتری جنوب غربی اصفهان در مج ...

                                               

فیروزه (خراسان رضوی)

فیروزه یکی از شهرستان‌های نیمه شمالی استان خراسان رضوی است. این شهرستان از شمال و شرق به بخش مرکزی شهرستان نیشابور، از جنوب به بخش میان جلگه نیشابور، از شمال غربی به بخش سرولایت نیشابور، و از غرب به بخش‌های مرکزی و مشکان شهرستان خوشاب و بخش مرکزی ...

                                               

گلپایگان

گلپایگان شهری در بخش مرکزی و مرکز شهرستان گلپایگان در غرب استان اصفهان در ایران است، که در فاصله ۳۶۵ کیلومتری تهران و ۲۰۰ کیلومتری اصفهان قرار دارد.گلپایگان،مهد کباب ایران است که به ثبت ملی رسیده است.

                                               

لاهیجان

لاهیجان مرکز شهرستان لاهیجان، بزرگترین شهر شرق استان گیلان و نود و پنجمین شهر پرجمعیت ایران است. لاهیجان یکی از شهرهای گیلک نشین است و مردمان آن به زبان گیلکی سخن می‌گویند. این شهر در ناحیه کوهپایه‌ای قرار دارد و تپه‌ماهورهای آن را بوته‌های چای پ ...

                                               

ماه‌نشان

این محل از قدیم محل استقرار قوم ماننا بوده است، که مرکز آن‌ها در منطقه جایی بوده که اکنون روستای بهستان در ۱۵ کیلومتری ماه‌نشان قرار دارد. ماننا ها از طریق مصب و کناره‌های رودخانه قزل اوزن وارد فلات ایران شدند و در روستاهایی همچون بهستان ک قلعه ب ...

                                               

میاندوآب

میاندوآب یکی از شهرهای جنوبی استان آذربایجان غربی در شمال غرب ایران است. میاندوآب بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهرستان جنوبی استان آذربایجان غربی و با فاصله ۱۶۴ کیلومتری از ارومیه، در جنوب استان قرار گرفته‌است. میاندوآب شهر رودخانه‌های پرآب در جنوب د ...

                                               

زبان میلواسی

زبان میلواسی یا لیکیایی ب یا لیکیایی ۲ زبانی باستانی از شاخهٔ زبان‌های آناتولی است که در میان مردمان میلواس رواج داشته‌است. این زبان در گذشته شاخه‌ای از زبان لیکیایی تصور می‌شد.

                                               

شمس‌الدین برهانی

شیخ تحصیلات خود را در مسجد رستم بیگ در مهاباد در نزد ملاعبدالکریم به پایان برده و سپس برای تعلیم مبانی اهل طریقت به حضور شیخ عثمان معروف به سراج الدین اول نقشبندی در روستای تویله هورامان در کردستان عراق مشرف شده‌اند و پس از آن به روستای برهان مها ...

                                               

جعفرقلی زنگلی

جعفرقلی زنگلی در روستای گوگان قدیم و در خانواده‌ای روستایی از ایل کرد زنگلانلو به دنیا آمد. پدرش ملا رضا قلی در دوران کودکی او درگذشت و عمویش با مادر بیوه او ازدواج کرد و سرپرستی‌اش را به عهده گرفت. جعفر قلی در کودکی از مکتب خانه گریزان بود و لذا ...

                                               

همت بستکی

همت بستکی فرزند یوسف خورشیدی، از شعراء معروف منطقهٔ شهرستان بستک هرمزگان در جنوب ایران بود. نام کامل وی: ، متخلص به همت بستکی.

                                               

حسن شیخ‌الملک

شیخ محمدحسن شهابی زیدآبادی ملقب به شیخ الملک نماینده سیرجان در دوره سوم مجلس شورای ملی، روزنامه نگار و سفیر ایران در فرانسه در دوره قاجار بود. شیخ محمدحسن در چهاردهم شعبان ۱۲۷۵ هجری قمری اسفند ۱۲۳۷ خورشیدی به دنیا آمد. پدرش حاجی درویش یوسفعلی از ...

                                               

شیخ اسدالله محلاتی

شیخ اسدالله محلاتی نماینده خوانسار و گلپایگان در دوره‌های دوم، سوم و چهارم مجلس شورای ملی بود. شیخ اسدالله محلاتی در ۱۲۴۷ خورشیدی در محلات به دنیا آمد. پدرش از علمای بزرگ وقت بود و خودش هم در محلات و قم و نجف تا کسب اجازه اجتهاد تحصیل کرد. انتخاب ...

                                               

میرزا فرج‌الله ضیاءالاطبا

میرزا فرج‌الله ضیاء الاطباء معروف به میرزاآقا ضیاء که نام خانوادگی ضیائی برگزید، پزشک و نماینده مجلس شورای ملی در دوره قاجار و پهلوی بود. پدرش محمود حکیم‌باشی از اطبای معروف تربت حیدریه بود. او نیز آموزش طبابت را نزد پدر آغاز کرد و در مشهد ادامه ...

                                               

رحیم قزوینی

حاج رحیم آقا قزوینی سرمایه‌دار و از پیشگامان صنعت نساجی در ایران بود که در صحنه سیاست نیز فعالیتهایی داشت. او یک دوره به نمایندگی تبریز در مجلس شورای ملی انتخاب شد اما به مجلس نرفت. پدرش حاج فتحعلی از تجار قزوین بود که بیشتر داد و ستدش با آذربایج ...

                                               

محمدرضا اصلاح کازرونی

محمدرضا اصلاح دریسی کازرونی روزنامه نگار آزادی خواه ایرانی بود. وی روزنامه های مشهوری را در بمبئی و تهران انتشار داد. مقبره وی در اهواز است.

                                               

محمدتقی میرزا معتضدی

محمدتقی میرزا معتضدالدوله با نام خانوادگی معتضدی شاهزاده قاجار و از ملاکان خراسان و نماینده مجلس شورای ملی بود. محمدتقی میرزا کارمند دولت و ملّاک بود و روابط گرمی با امیر شوکت‌الملک علم، مصباح‌السلطنه اسدی، و سید محمد تدین داشت، به‌گونه‌ای که ورو ...

                                               

حسن مسعودی خراسانی

میرزا محمدحسن خان سالارموید که نام خانوادگی مسعودی خراسانی برگزید، از مالکان بزرگ خراسان، سناتور و نماینده مجلس شورای ملی بود. پدرش سردار مسعود خان و مادرش دختر مستوفی‌الممالک نخست وزیر بود. در جوانی وارد خدمت آستان قدس رضوی شد و بتدریج در شمار م ...

                                               

محسن معتمدالتجار

میرزا محسن معتمدالتجار با نام خانوادگی امین بازرگان مشروطه‌خواه و نماینده تبریز در دوره‌های دوم و چهارم مجلس شورای ملی بود. در هفدهم شوال ۱۲۹۳ هجری قمری در تبریز به دنیا آمد. پدرش حاج میرزا شفیع امین‌التجار اصفهانی از بازرگانان تراز اول ایرانی در ...

                                               

حسنعلی دولتشاهی

حسنعلی میرزا دولتشاهی ملقب به معین خلوت از شاهزادگان قاجار و مالکان منطقه گلپایگان و نماینده مجلس شورای ملی در دوران پهلوی بود. حسنعلی میرزا فرزند سلطان ابراهیم میرزا مشکوةالدوله از خاندان دولتشاهی قاجار در کرمانشاه بود. املاک زیادی در گلپایگان خ ...

                                               

ضیاءالدین کیانوری

ضیاءالدین نوری معروف به شیخ ضیاءالدین نوری که نام خانوادگی کیانوری برگزید، قاضی دوران قاجار و پهلوی و نماینده تهران در دوره هفتم مجلس شورای ملی بود. او فرزند شیخ فضل‌الله نوری و عموی نورالدین کیانوری آخرین دبیراول حزب توده ایران است. اسامی پسران: ...

                                               

حسن مخبر فرهمند

میرزا حسن مخبر حضور با نام خانوادگی مخبر فرهمند نماینده مجلس شورای اسلامی در دوره پهلوی بود. میرزا حسن فرزند میرزا حسین کریم‌السطان، تحصیلاتش را در همدان آغاز کرد و در دارالفنون تهران به پایان برد. سپس به استخدام پست و تلگراف درآمد. مدارج ترقی را ...

                                               

عیسی‌قلی امیر نیرومند

دکتر عیسی‌قلی امیر نیرومند پزشک و نماینده نجف‌آباد در مجلس شورای ملی بود. پدرش رجبعلی نام داشت. در اصفهان تحصیل کرد و در بیمارستان مرسلین مبلغان مسیحی انگلیسی در این شهر، طبابت عملی آموخت و پیش از آغاز جنگ جهانی اول برای تحصیل پزشکی به انگلستان ر ...

                                               

سید احمد اعتبار

سیداحمد خان اعتبارالدوله که نام خانوادگی اعتبار برگزید، وزیر کشاورزی و پست و تلگراف در دوره محمدرضا شاه پهلوی و نماینده مجلس شورای ملی در دوره‌های قاجار و پهلوی بود.

                                               

عطاءالله روحی

عطاءالله روحی ملقب به عطاءالملک سناتور دوره پهلوی و نماینده مجلس شورای ملی در دوره قاجار و پهلوی بود. او همچنین از هواداران پالایش زبان فارسی از واژگان بیگانه و خواهان تغییر الفبای فارسی به لاتین بود. پدرش شیخ مهدی بحرالعلوم از علمای مشروطه‌خواه ...

                                               

ابوالقاسم فقیه‌زاده

ابوالقاسم فقیه‌زاده قاضی دادگستری و نماینده مجلس شورای ملی بود. تحصیلات حوزوی کرد و در آغاز در کسوت روحانیت بود. در سال ۱۳۰۶ به استخدام عدلیه درآمد و امین صلح شد. مدارج ترقی در کار قضاوت را تا ریاست دادگستری زنجان، اراک، قزوین و گیلان طی کرد و در ...

                                               

معصوم حمزه‌تاش

میرزا معصوم خان حمزه‌تاش از بازرگانان و مالکان عمده مازندران، شهردار، قاضی و نماینده مجلس شورای ملی بود. پدرش محمدعلی از مالکان و تجار مازندران بود. خودش نیز پیشه پدر را ادامه داد. در جریان نهضت مشروطه، از مشروطه‌خواهان تندرو و عضو حزب دموکرات بو ...

                                               

عبدالله توماج

سرهنگ عبدالله توماج نظامی دوران قاجار و پهلوی و نماینده مجلس شورای ملی بود. پدرش علی بیک از خوانین و مالکان ترکمن بود. در مدرسه‌های علمیه، آلیانس و نظام تحصیل کرد و در سال ۱۲۸۷ با درجه نایب ستوان سومی وارد دیویزیون قزاق شد. سپس مدرسه افسری ژاندار ...

                                               

محمد صنیع‌خاتم

محمد صنیع‌خاتم ، و برادر استاد محمدحسین صنیع‌خاتم، از خاتم‌کار محمد صنیع خاتم در سال ۱۲۷۰ شمسی متولد شد. او برادر کوچکتر محمدحسین صنیع خاتم بود و ملقب به صنیع دیوان شد. او نیز از استادان بی‌نظیر خاتم‌سازی بود که با برادر خود در ساخت و تزیین تالار ...

                                               

عیسی لیقوانی

میرزا عیسی خان امیرمعتضد که نام خانوادگی لیقوانی برگزید، از مالکان آذربایجان و نماینده مجلس شورای ملی بود. پدرش لطف‌الله خان صدق‌السلطنه لیقوانی از مالکان بزرگ آذربایجان بود که وسعت املاکش در آن خطه، ضرب‌المثل بود. لطف‌الله خان در دوره‌های پنجم و ...

                                               

هاشم ملک‌مدنی

سید هاشم ملک مدنی بازرگان و ملاک و نماینده چندین دوره مجلس شورای ملی بود. پدرش محسن آقا ملایری از تجار ملایر بود. خودش نیز به حرفه پدری پرداخت. پیشرفت او در سیاست با دوستی با امیرلشکر احمدآقا خان سپهبد امیراحمدی آینده آغاز شد که فرمانده لشکر لرست ...

                                               

عبدالحسین نیک‌پور

عبدالحسین نیک‌پور سرمایه‌دار، سناتور و نماینده مجلس شورای ملی بود. عبدالحسین نیک‌پور در تجارت بلور فعالیت می‌کرد و از این راه به ثروت رسید. در زمان وزارت مالیه علی‌اکبر داور همیشه مشاور او بود و در برنامه‌های اقتصادی یاری‌اش می‌داد. در سال ۱۳۱۱ ب ...

                                               

سید علیرضا احتشام‌زاده گنج‌بخش

سید علیرضا احتشام‌زاده گنج‌بخش نماینده مجلس شورای ملی بود که در زمان رضا شاه پهلوی به اتهام فساد مالی تحت پیگرد قضائی قرار گرفت و زندانی شد. احتشام‌زاده در مدرسه سیاسی تهران درس خوانده بود. در سال ۱۳۰۵ به عنوان نماینده تهران به مجلس شورای ملی راه ...