ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 313


                                               

بزرگ علوی

سید مجتبی آقابزرگ علوی شهرت‌یافته به آقا بزرگ علوی و بزرگ علوی نویسندهٔ واقع‌گرا، سیاست‌مدار چپ‌گرا، روزنامه‌نگار نوگرا و استاد زبان فارسی ایرانی بود که بیش از چهار دهه از نیمهٔ دوم سدهٔ بیستم را در آلمان زیست و به ترجمه، نقد و فرهنگ‌نامه‌نویسی ن ...

                                               

علی الفتی

علی الفتی ، ، شاعر کردزبان و از پیشگامان شعر کردی جنوبی است. وی به دو زبان فارسی و کردی شعر می‌گوید و داستان می‌نویسد. در سال ۸۲ به‌واسطه اشعار کتاب خاکستری برندۀ جایزۀ سازمان ملی جوانان در غرب کشور می‌شود. با کتاب هوای هرات یکی از کاندیداهای جای ...

                                               

علی فاضل

پدر او فردی روحانی و عالم به نام "حاج شیخ عبدالصمد فاضل سلیمانی خراسانی" بود. او دوران تحصیلات ابتدایی را در دبستان علمیه مشهد گذراند. چون نزد پدربه آموزش زبان عربی پرداخته بود پس از دانشسرای مقدماتی دبیر زبان عربی در دبیرستان‌های مشهد شد. وی تحص ...

                                               

محمود فتوحی رودمعجنی

محمود فتوحی رودمعجنی ، روز دوم شهریور ۱۳۴۳ در رودمعجن، از روستاهای تربت حیدریه در خراسان به‌دنیا آمد. دورهٔ دبیرستان را در شهر خود گذراند و در سال ۱۳۶۸ از دانشگاه تربیت معلم تهران مدرک کارشناسی ادبیات فارسی گرفت. کارشناسی ارشد را در دانشگاه تهران ...

                                               

تورج فرازمند

تورج فرازمند ۱۳۰۱ در تهران – ۱۹ خرداد ۱۳۸۵ در کالیفرنیا روزنامه‌نگار، مترجم، ادیب، برنامه‌ساز رادیویی و از مدیران رادیو و تلویزیون ایران قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران بود. وی مدت‌ها سردبیر روزنامه اطلاعات بود و دوران سردبیری وی از پرتیراژترین دوران ای ...

                                               

محمدحسین فروغی

محمدحسین ادیب اصفهانی متخلّص به فروغی و معروف به ذُکاءُالمُلک از رِجال صاحب علم و معرفت و ادب در دورهٔ قاجار به‌شمار می‌رود. وی در اشعار و نوشته‌های خود به "ادیب" تخلّص می‌کرد. لقبِ فروغی را ناصرالدین شاه به او داد. او پدر محمدعلی فروغی، ادیب و س ...

                                               

حسن فسایی

میرزا حسن حسینی فسائی از خاندان کهن سادات دشتکی است و "دشتک" نام یکی از محلات قدیمی شیراز است که تا عهد کریم خان زند یکی از محلات مستقل شیراز بود اما در این دوران چون حصار شیراز را کوچک کردند این محله را با محله سردزک و بازار مرغ به هم پیوستند و ...

                                               

علی‌اکبر فیاض

علی‌اکبر مجیدی فیّاض ، معروف به علی‌اکبر فیّاض ، مصحح و استاد ادبیات فارسی و بنیانگذار دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد بود. چشمگیرترین کار او تصحیح تاریخ بیهقی بوده‌است.

                                               

فیروز حریرچی

فیروز حریرچی استاد زبان و ادبیات عربی در دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران بود. او در دوران تحصیل، رشتهٔ ادبیات فارسی را در دانشگاه تهران زیرنظر استادان نامدار، بدیع‌الزمان فروزانفر، محمدتقی مدرس رضوی، محمد معین، ذبیح‌الله صفا، پرویز نا ...

                                               

بولود قاراچورلو

بولود قاراچورلو در سال ۱۳۰۵ در مراغه در یک خانواده کارگری به دنیا آمد پدر و مادرش اسم فرزندشان را بولود ابر گذاشتند. بولود در دوران جوانی به خاطر شرایط سخت خانواده بدون اتمام متوسطه، برای کمک به خانواده وارد بازار کار شد. در ۱۳۱۹ با اشغال ایران ت ...

                                               

قباد بیک گرجی

او در دوران سلطنت شاه عباس یکم می‌زیسته‌است. وی در کودکی به ایران آمد و هیچ‌گاه از یاد وطن غافل نبوده‌است. چنان‌که می‌گوید: کوکبی در ایران در تنگدستی روزگار می‌گذرانید و آنچه وی را در ایران مقیم ساخته بود عشق فراوان وی به استادش بود. بعداً از ده ...

                                               

حسینعلی قبادی

حسینعلی قبادی نویسنده، منتقد، محقق، استاد دانشگاه، ادیب و پژوهشگر ادبی، استاد دانشگاه تربیت مدرس و رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی است. وی رئیس کمیسیون برنامه‌ریزی جامع دانشگاه تربیت مدرس، رئیس گروه ادبیات کمیتهٔ علوم اجتماعی شورای پژو ...

                                               

عبدالعظیم قریب

عبدالعظیم قریب، فرزند میرزا علی سررشته‌دار در مرداد ۱۲۵۸ خورشیدی رمضان ۱۲۹۶ در روستای گرکان، از توابع شهرستان آشتیان زاده شد. مقدمات زبان فارسی و عربی را در زادگاه خود آموخت. در نوجوانی در سال ۱۳۱۱ ه‍.ق به تهران آمد و نزد استادان بزرگ آن روزگار ب ...

                                               

محمد قزوینی

محمد قزوینی در یازدهم فروردین ۱۲۵۶ خورشیدی در تهران در محله دروازه قزوین به دنیا آمد. پدر و اجدادش از اهل قلم و فرهنگ بودند. پدر بزرگ او ملا عبدالعلی قزوینی از دانشمندان قزوین بود. پدرش ملا عبدالوهاب قزوینی معروف به "ملا آقای قزوینی" اصلاً اهل بل ...

                                               

شامی کرمانشاهی

شاهمراد مشتاق معروف به شامی کرمانشاهی شاعر کردزبان بود. اشعار او به گویش کردی جنوبی از زبان کردی و به لهجهٔ کردی کرمانشاهی سروده شده‌است.

                                               

فریبا کلهر

فریبا کلهر ، رمان‌نویس و نویسنده ادبیات کودک و نوجوان است. فریبا کلهر فعالیت خود را از دهه شصت و با حضور در مجله‌های رشد، در حیطه ادبیات داستانی کودک و نوجوان آغاز کرده و تألیفات زیادی نیز در این حیطه از خود برجای گذاشته‌است. او حدود سیزده سال، ا ...

                                               

کوروش همه‌خانی

کوروش همه‌خانی ، ، شاعر معاصر و از چهره‌های شعر نوفارسی در دو دهه اخیر است. وی با نشریات ادبی مانند مجلهٔ چیستا، دنیای سخن، آدینه، فردا، فرجاد، عصر پنج شنبه، و در خارج از ایران با مجلات آرش سیمرغ، بررسی کتاب، کاکتوس، آفتاب، قلم، انوس و… همکاری کر ...

                                               

عباس ماهیار

عباس ماهیار در سال ۱۳۱۶ در شهر عجب‌شیر متولد شد. کارشناسی زبان و ادبیات فارسی را از دانشسرای عالی تبریز و کارشناسی ارشد و دکتری زبان و ادبیات فارسی را از دانشگاه تهران دریافت نمود. عنوان پایان‌نامهٔ وی در مقطع دکتری "تصحیح انتقادی دیوان اثیر اخسی ...

                                               

محمدجعفر محجوب

محمدجعفر محجوب ، نویسنده، محقق، مترجم، مصحح، فرهنگ نویس، فرهنگ‌پژوه ایرانی، استاد دانشگاه در داخل و خارج ایران و صاحب‌نظر در فرهنگ و ادب عامه بود.

                                               

محمد آل عصفور

محمد آل عصفور، زاده سال ۱۳۱۰ هجری شمسی در محله لب آب شیراز است. او تحصیلات ابتدایی را در مدرسه مهذبیه شیراز، که هم‌اکنون ۱۱۰ سال قدمت دارد، به اتمام رساند. در آن زمان پدرش، فخرالاسلام آل عصفور، ریاست این مدرسه را به عهده داشت. او پس از دریافت مدر ...

                                               

محمد باقر بیک گرجی

محمد باقر بیک گرجی متخلص به نشاطی از شعرای فارسی سرای گرجی ایران در دوره‌های زندیه و قاجاریه است. او برادر کوچک احمد بیک گرجی بوده که ابتدا در خدمت ابراهیم خان انور فرزند کریم خان زند و ندیم وی بود. بعد از انقراض سلسلهٔ زندیه چندی در شیراز و اصفه ...

                                               

محمد بن محمود بن محمد نیشابوری

تاریخ تولد نیشابوری بین سال‌های۴۸۰ تا ۴۹۰ هجری قمری تخمین زده می‌شود و بنا بر یک روایت، در سال ۱۰۸۷ یا ۱۰۸۸ میلادی معادل ۴۸۰ قمری بوده‌است. لقبش "فخرالدین" بود و در علوم و هنرهای مختلف تبحر داشت و به شهرهای مختلف از جمله مرو، شیراز، اصفهان، همدان ...

                                               

محمدباقر میرزا خسروی

محمدباقر میرزا خسروی دولتداد یا محمد باقر میرزا دولتشاه ، متخلص به خسروی ادیب، نویسنده، شاعر ایرانی در قرن سیزدهم و چهاردهم هجری بود. وی یکی از پیشوایان نثر نو ادبی و نویسندهٔ نخستین رمان تاریخی در تاریخ ادبیات ایران محسوب می‌شود. نخستین رمان تار ...

                                               

محمدتقی ادیب نیشابوری

محمد تقی ادیب نیشابوری مشهور به ادیب ثانی متخلص به "حجة الحق" و "راموز" از دانشمندان علوم اسلامی معاصر و شاعر فارسی‌زبان بود. او متخصص ادبیات عربی بود و در رشته‌های ادبیات فارسی، منطق، فلسفه، ریاضیات، اصول، فقه، رجال، حدیث، تفسیر، طب قدیم، نجوم ت ...

                                               

محمدجواد مشکور

محمدجواد مشکور در اواخر اسفند سال ۱۲۹۷ خورشیدی در محله سنگلج تهران متولد شد. تحصیلات ابتدایی و دبیرستانی خود را در مدرسه‌های ثروت و دارالفنون گذراند. سپس وارد دانشسرای عالی و دانشکده معقول و منقول شد و در سال ۱۳۱۸ موفق به اخذ درجهٔ لیسانس در ادبی ...

                                               

محمدحسین جلیلی

محمدحسین جلیلی کرکوکی زنگنه متخلص به بیدار کرمانشاهی ، متولد کرمانشاه، فرزند هادی جلیلی و برادر عبدالجلیل جلیلی بود. مادرش افتخارالدوله دختر حسینقلی میرزا عمده‌السلطنه پسر علیقلی میرزا صارم‌الدوله پسر امام‌قلی میرزا عمادالدوله بود. تخلص اولیه او ...

                                               

محمدعلی مایل آشتیانی

محمدعلی مایل آشتیانی فرزند میرزا کاظم؛ شاعر و ادیب فارسی و مستوفی دربار قاجار در عصر فتحعلی‌شاه قاجار بود. میرزا محمدعلی متخلص به مایل در شیراز متولد شد. در آن زمان، پدرش میرزا کاظم آشتیانی مستوفی‌الممالک دربار کریم‌خان زند بود. او در جوانی در عل ...

                                               

محمد محمدی ملایری

محمد محمدی ملایری ، ادیب و تاریخ‌نگار، استاد دانشگاه تهران و دانشگاه‌های دولتی لبنان و دانشگاه آمریکایی بیروت بود. از او علاوه بر مقاله‌های بسیار به زبان عربی و فارسی و کتاب فرهنگ ایرانی پیش از اسلام، مجموعه شش جلدی تاریخ و فرهنگ ایران به یادگار ...

                                               

محمود دست‌پیش

محمود دست‌پیش متولد ۱۳۱۳ در باکو شاعر اهل ایران است.وی یکی از شاعران ترک زبان ایران میباشد که علاوه بر تدوین دایرة‌المعارف ، در حوزه ادبیات آذری و فارسی نیز دارای فعالیت‌های تحقیقی میباشد.کتاب از فضولی تا شهریار وی ، شرح حال شاعران نامدار آذری می ...

                                               

سید محمد مشکات

آموزش‌های نخستین خود را در مکتبخانه‌های بیرجند انجام داد. مدتی نیز به کسب و تجارت مشغول شد. در ضمن کار، به آموختن زبان فرانسه پرداخت. در ۱۲۹۳ خورشیدی به مدرسه "علمیه معصومه بیرجند" رفت و صرف و نحو، منطق، معانی و بیان و مقدمات فقه و اصول را آموخت. ...

                                               

سروشیار

در سال ۱۳۲۱ در اصفهان به دنیا آمد. او که از سال ۱۳۵۳ در دانشگاه اصفهان تدریس می‌کرد در سال ۱۳۷۹ با پذیرش کتابش تاریخ اصفهان به‌عنوان رساله دکتری، به مرتبه استادیاری ارتقا یافت و در سال ۱۳۸۶ بازنشسته شد. او روز پنج‌شنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۶ بر اثر بیماری ...

                                               

محمد معین

محمّد معین یکی از محققان برجسته و پدیدآورندهٔ یکی از مهمترین لغت‌نامه‌های فارسی یعنی فرهنگ معین است. آرامگاه وی در آستانهٔ اشرفیه قرار دارد. نیما یوشیج در وصیت‌نامه‌اش اختیار چاپ آثارش را به معین داد. علی اکبر دهخدا تکمیل لغتنامه دهخدا را به معین ...

                                               

منوچهر دانش‌پژوه

منوچهر دانش‌پژوه استاد ادبیات فارسی، شاهنامه‌پژوه، تاریخدان، شاعر و نویسندهٔ کتاب‌های ادبی در ایران بود. او از سال ۱۳۴۰ به کار تدریس اشتغال داشت و این کار را تا سال‌های پایانی زندگی ادامه داد. منوچهر دانش‌پژوه متولد ۱۳۱۷ در شیراز بود. او پس‌از ات ...

                                               

کریم مولاوردیخانی

مولاوردی‌خانی در چهارم امرداد ۱۳۲۹ در "محله نفته‌انبار خباز" رشت دیده به جهان گشوده، لیسانس زبان و ادبیات فارسی است و شاگرد محمدرضا شفیعی کدکنی و عبدالحسین زرین‌کوب بوده‌است، ضمن آنکه مدرس ادبیات و هنر خوش‌نویسی در دبیرستان‌های گیلان نیز بود.

                                               

مولوی

جلال‌الدین محمد بلخی معروف به مولانا ، مولوی و رومی از مشهورترین شاعران ایرانی پارسی‌گوی است. نام کامل وی "محمد بن محمد بن حسین حسینی خطیبی بکری بلخی" بوده و در دوران حیات به القاب "جلال‌الدین" ، "خداوندگار" و "مولانا خداوندگار" نامیده می‌شده‌است ...

                                               

مهدی ماحوزی

مهدی ماحوزی پژوهشگر برجستهٔ ادبیات و زبان فارسی ، استاد دانشگاه، شاعر و نویسنده اهل ایران است. وی خواهرزادهٔ علی دشتی نویسنده و سیاست‌مدار دورهٔ پهلوی می‌باشد که در انتشار بسیاری از آثار او نقش به‌سزایی داشته؛ از مهم‌ترین این آثار می‌توان به نقشی ...

                                               

سید جعفر مهرداد

سید جعفر مهرداد در گیلان، دبیر فیزیک، پژوهشگر تاریخ و شاعر اهل ایران است. وی اصالتاً صومعه‌سرایی است. تحصیلات ابتدایی و متوسطه و مقدمات علوم قدیم را در رشت گذراند. از سال ۱۳۲۸ با انتشار مقالاتی دربارهٔ مسائل فرهنگی و اجتماعی گیلان با مطبوعات همکا ...

                                               

میر رضی آرتیمانی

میرزا رضی آرتیمانی یا میرزا رضی‌الدین آرتیمانی مشهور به میرمحمد متخلص به رضی از شاعران و عارفان مشهور دوران صفویه بود.

                                               

سید علی میرافضلی

سید علی میرافضلی در سال ۱۳۴۸، در رفسنجان به دنیا آمد. وی دانش‌آموخته رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران است ۱۳۷۳ و از شاعران برجسته شعر کوتاه به‌شمار می‌رود. میرافضلی پدیدآورنده شانزده کتاب و یکصد مقاله ادبی است که بیشترین پژوهش‌هایش را در ...

                                               

توران میرهادی

سیده توران میرهادی استاد ادبیات کودک، نویسنده و کارشناس آموزش و پرورش و پایه گذار مجتمع آموزشی تجربی فرهاد، از بنیانگذاران شورای کتاب کودک و بنیانگذار فرهنگنامه کودکان و نوجوانان بود. میرهادی بیش از شصت سال در گستره آموزش و پرورش و فرهنگ و ادبیات ...

                                               

مجتبی مینوی

مجتبی مینوی در ۱۹ بهمن ماه ۱۲۸۱ برابر با ۹ فوریهٔ ۱۹۰۳ در تهران متولد شد و دوران کودکی او در سامره گذشت. پدرش شیخ عیسی شریعت‌مداری طلبهٔ فاضلی بود که در سامره نزد میرزا محمدتقی شیرازی تدریس می‌کرد و مجتبی نیز تحصیلات مقدّماتی خود را در این شهر ان ...

                                               

ناصرالدین سالار

ناصرالدین سالار معروف به سالار جنگ. نسب وی به امام‌قلی خان والی فارس در زمان صفویه می‌رسد. تحصیلات متداول خود را در زادگاهش فرا گرفت ، و زبان انگلیسی را در شیراز و در هندوستان آموخت. وی در دستگاه مرحوم میرزا حبیب‌الله‌خان قوام‌الملک شیرازی به سمت ...

                                               

سیروس نیرو

عشقت رسد به فریاد مجموعه‌شعر، چاپ اول، ۱۳۸۰ از غلس تا گرمگاه منظومهٔ کوراوغلو ، چاپ اول، ۱۳۷۹ درّ یتیم شرح کامل خسرو و شیرین حکیم نظامی گنجوی با شرح بیت‌های پیچیده ، سیروس نیرو؛ ویراستار: محمد مفتاحی، تهران: روزگار، چاپ اول، ۱۳۹۵ داستان‌های پیش پ ...

                                               

ابوالحسن علی واحدی

ابوالحسن علی واحدی همچنین شهرت‌یافته به واحدی نیشابوری محدث، مفسر، زبان‌شناس، ادیب عربی ایرانی در سدهٔ پنجم هجری بود که بیش از هرچیز، برای تفاسیر قرآنش شناخته می‌شود. واحدی را از نویسندگان مهم و امام عصر خود در ادبیات، تفسیر، حدیث، فقه و نحو دانس ...

                                               

محمد واعظ قزوینی

میرزا محمد رفیع ملقب به رفیع‌الدین مشهور به واعظ قزوینی فقیه و ادیب ایرانی در سدهٔ هفدهم میلادی/یازدهم هجری بود. وی از فرزندان مولانا ملا فتح الله قزوینی و از علمای امامیه و از ادبا و فضلای قرن یازدهم قمری است.او در وعظ و خطابه سرآمد بود و مدت‌ها ...

                                               

وحشی بافقی

کمال‌الدّین یا شمس‌الدّین محمّد وحشی بافقی یکی از شاعران نامدار سدهٔ دهم ایران است که در سال ۹۳۹ هجری قمری در شهر بافق از توابع یزد چشم به جهان گشود. دوران زندگی او با پادشاهی شاه طهماسب صفوی و شاه اسماعیل دوم و شاه محمد خدابنده هم‌زمان بود. وی ت ...

                                               

وحید دستگردی

حسن وحید دستگردی ، متخلص به وحید و معروف به وحید دستگردی یکی از شاعران و سخنوران اواخر سده نوزدهم و اوایل سده بیستم ایران است. او از احمد شاه قاجار لقب سلطان الشعراء دریافت کرده بود.

                                               

یاور همدانی

احمد نیک‌طلب مشهور به یاور همدانی شاعر، نویسنده، خوشنویس، گوینده رادیو و پژوهشگر اهل ایران بود. او در طول عمر خود از اعضای هیئت مدیره انجمن‌های مختلف ادبی از جمله انجمن ادبی ایران و دبیر انجمن ادبی حافظ بود. همچنین بعضی از اشعار او در رادیو خواند ...

                                               

آکمه‌ایسم

آکمه‌ئیسم از کلمه یونانی آکمه به معنای شکفتگی و کمال گرفته شده است. در فارسی آن را اوج‌گرایی، تعالی‌گرایی ترجمه کرده‌اند. مکتب شعری است که در اوایل قرن بیستم توسط چند شاعر جوان در سن‌پترزبورگ روسیه بنیان گذاشته شد.

                                               

پارناس

پارناس ، پارناسی‌ها و پارناسیانیسم نام مکتبی ادبی است که در قرن نوزدهم در فرانسه شکل گرفت. پارناس در افسانه‌های یونانی نام کوهی است که نه دختر زئوس خدای خدایان افسانه‌های یونان که حافظ هنرهای زیبا بودند با برادرشان آپولون که خدای شعر بود زندگی می ...