ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 319


                                               

آنوکت

آنوکت ،در مصر باستان خدای رود نیل پنداشته می شده‌است.فرقۀ او در الفانتین آغاز رود نیل رواج داشته‌است.این خدا بخشی از خدای خنوم بود است.این نشان می‌دهد او دختر خنوم بوده‌است.

                                               

آیترا

آیترا در اساطیر یونانی دختر پیتیوس، شاه تروزین در آرگولید، و مادر تسئوس بود. گمان می‌رفت که آیگیوس عقیم باشد، و آیترا شبی که تسئوس را حامله شد، با هر دو خوابیده بود.

                                               

ائوروستئوس

ائوروستئوس ، در اساطیر یونانی، پادشاه تیرینس یکی از سه قلعه میسنی‌ها واقع در آرگولید بود. او پسر ستنلوس و نیکیپه و یکی دیگر از نوادگان پرسئوس به شمار می‌رفت. هرا، تولد هراکلس را عقب و تولد ائوروستئوس را پیش انداخت و به این ترتیب ائوروستئوس پادشاه ...

                                               

ارلیک

اِرلیک ایزد مرگ در دنیای مردگان و ارواح شیطانی در سیبری و اساطیر ترکی و مغولستان و مذهب تنگری گرایی به شمار می‌رود. در سیبری قصهٔ ارلیک، نخستین انسان رواج دارد. ایزد آسمان اولگان، او را از یک تکه گِل آفرید تا در ساخت جهان به او کمک کند. این ایزد ...

                                               

اسپاندارامت

اسپاندارامت ایزد فرمانروای دنیای زیرین نزد ارمنیان باستان است، که اغلب با دنیای زیرزمین، فرمانروایی اموات و مردگان یا دوزخ، یکسان پنداشته شده است. در سرودهای کلیسا و در ادبیات کلیسای حواری ارمنی اصطلاح "دره‌های ساندارامت" به کار رفته است. در دورا ...

                                               

اسکادی

اسکادی در اساطیر اسکاندیناوی، غولی مؤنث که با نام ا یزدبانوی کفش برفی شناخته می‌شد. اسکادی الههٔ فصل زمستان وایکینگ‌ها، دختر غولی به نام تیازی و هسر ایزد بادها، دریا و آتش "نیورد" بود و در جهان آسگارد، اقامتگاه افسانه‌ای خدایان جنگاور اسکاندیناوی ...

                                               

اسکالدزکاپارمال

اسکالدزکاپارمال به معنی زبان شعر یا بیان شاعرانه متشکل از ۵۰٬۰۰۰ لغت، دومین بخش از مجموعه متون ادای منثور اثر مورخ و سیاست‌مدار ایسلندی اسنوری استورلوسون است. این فصل دنبالهٔ "گیلفاگینینگ" یا گیلفی فریب خورنده و پیش از "هتاتال" یا وزن اشعار قرار ...

                                               

اسواروگ

اسواروگ در اساطیر اسلاو، برابر ایزد بالتی اسوانتویت، باشندهٔ درخشان، ایزد آسمان، آتش، پدر همگان، سازنده همه چیز و آهنگر ایزدان بود. او پدر داژبوگ و اسواروژیچ به‌شمار می‌رفت. اینها مهم‌ترین ایزدان عناصر بودند، چون نور و گرما به زمین می‌بخشیدند، که ...

                                               

اکس‌کالیبور

اکس کالیبور معروف به شمشیر در سنگ نام شمشیر افسانه‌ای شاه آرتور است. این شمشیر در پایه شمشیری از نفس اژدها بوده که مرلین آن را برای پیروزی در جنگ با ساکسون‌ها به پدر آرتور اتر پندراگون داده‌است و سپس آن را به بانوی دریاچه هدیه می‌کند، و پس از مرگ ...

                                               

امهرسپندان

امهرسپندان فرزندان هرمزدبغ یا انسان نخستین در دین مانوی می‌باشند. بنابر اساطیر آفرینش مانوی زمانی که بین جهان نور و ظلمت اختلاف رخ می‌دهد زروان یا خدای روشنایی ابتدا مادر زندگی را خلق کرده و از او هرمزدبغ را می‌آفریند که به جنگ دیوان برود. هرمزدب ...

                                               

اودوملا

اودوملا در اساطیر اسکاندیناوی، ماده گاوی بزرگ که یمیر غول‌پیکر از شیر آن تغذیه می‌کرد. از اودوملا در گیلفاگینینگ، اولین بخش از کتاب ادای منثور، اثر اسنوری استورلوسون در ارتباط با گینونگاگپ و یمیر یاد شده است. او در آغاز زمان با ذوب شدن یخ‌ها و از ...

                                               

اولر (اساطیر)

اولر یا اول در اساطیر اسکاندیناوی، ایزدی گمنام و معماگونه‌ای است. به نظر می‌رسد او در اوایل دوران کافرکیشی ژرمن‌ها ایزدی بزرگ و ارشد بوده یا لقب ایزدی مهم را در زمان‌های ما قبل تاریخ یدک می‌کشیده است. در افسانه‌های اسکاندیناوی کهن، اول به معنای " ...

                                               

ایگالوک

ایگالوک در اساطیر اینویی، ایزد ماه و برادر خورشید که یکی از قدرتمندترین ایزدان پانتئون به‌شمار می‌رود. در گرینلند او تحت عنوان آنینگان شناخته می‌شود.

                                               

اینهریار

اینهریار Einherjar در اساطیر نورس پهلوانانی هستند که دلیرانه در میدان‌های نبرد به خاک می‌افتند. این رزم آوران را والکیریها از میان کشتگان نبردها برمی‌گزینند و به والهالا، تالار ویژه اودین در آسگارد می‌برند تا در آنجا خود را برای نبرد پایانی در رو ...

                                               

بالدر

بالدر رب‌النوع نور، لذت، پاکی، معصومیت و دوستی در اساطیر اسکاندیناوی است. پسر اودین و فریگ، هم در میان خدایان و هم در میان انسان‌ها محبوب بود، و انسان‌ها او را بهترین خدایان می‌دانستند. او بسیار زیبا، خردمند و خوش زبان بود، هر چند که قدرت کمی داش ...

                                               

براگی

براگی در اساطیر اسکاندیناوی ایزد سخنوری و شعر بود. او فرزند اودین و فریگ و همسر ایدون، الهه حاصلخیزی و جوانی بود. او به شکل پیرمردی با ریش‌های بلند، که در هنگام ورود به والهالا به جنگجویانی که در نبرد کشته شده بودند، خوش‌آمد می‌گفت. همسرش ایدون، ...

                                               

بروتوس تروایی

بروتوس تروایی در اساطیر بریتانیایی از نسل قهرمان تروایی آینیاس است که در بریتانیای قرن میانه او را نام‌بخش و اولین شاه بریتانیای کبیر می‌دانسته‌اند. بنا بر این روایت، وقتی که تروآ گشوده شد، یونانیان دیدند بر خلاف خیلی‌ها که می‌خواهند خودشان را نج ...

                                               

تایفون

تایفون که تایفوئیوس هم نامیده می‌شود نام هیولایی در اساطیر یونان بوده‌است که در مورد منشاء آن روایت‌های گوناگونی وجود دارد. تایفون، اژدهایی با نفس آتشین، صدسر و خستگی ناپذیر بوده‌است. گایا، در اوج ناامیدی او را به دنیا آورد تا از تایتانها در مقاب ...

                                               

تلال‌تکوتلی

تلال‌تکوتلی یک ایزد برجسته در دوران پیشاکلمبی منطقه آمریکای میانه است که عمدتاً توسط آزتک‌ها ستایش می‌گردید. تحقیقات جداگانه‌ای وجود دارند مبنی بر اینکه چهرهٔ واقع در مرکز سنگ تقویم آزتک، تلال‌تکوتلی یا همان هیولای زمین است. سیمای تلال‌تکوتلی در ...

                                               

تیامات

تیامات نام یکی از ایزدبانوهای باستانی افسانه‌های بابلی و سومری و یکی از نقش‌آفرینان اصلی در حماسه آفرینش بابلی یعنی داستان انوما الیش است. او ایزدبانوی آب بود و دیگر خدایان را شورانید تا انتقام قتل شوهرش آبزو را بگیرند. بنابر این حماسه، مردوک خدا ...

                                               

تیتون

تیتون یا تیتونوس دلباختهٔ ائوس و تیتان سپیده‌دم بود. او زادهٔ تروآ و پسر جوان و خوش تیپ لائومدون شاه تروا و یک پری دریایی به نام استرومو بود. ائوس ،تیتون و گانومده را با هم از کاخ شاهی می‌دزدد تا دلباختگان او شوند و شهوت سیری ناپذیر و غیرقابل ارض ...

                                               

تیر (اساطیر ارمنی)

تیر در اسطوره‌های ارمنی باستان، تیر ایزد کتابت، سخنوری، علوم و هنر بوده‌است. او منشی و قاصد ایزد بزرگ آرامازد، تعبیرکننده خواب و پیشگوی سرنوشت، ثبت یادداشت‌کننده اعمال نیک و بد انسان‌ها و راهنمای ارواح مردگان در "دنیای زیرین" بوده‌است. معبد تیر، ...

                                               

جرد (اساطیر نورس)

جِرد یا گِرد در اساطیر اسکاندیناوی، یکی از یوتون‌ها، ایزدبانوی زیبای ساکن یوتون‌هایم، همسر فریر و دختر غولی به نام گایمر بود. او به عنوان ایزدبانوی زمین، تجسم شخصیت خاک حاصلخیز به شمار می‌رفت. جرد برخی مواقع با نام‌های جردا و گرث نیز شناخته می‌شو ...

                                               

خورس

خورس در اساطیر اسلاو ایزد خورشید زمستانی است. او همچنین با شفا دادن و بهبود بیماری‌ها مرتبط است. تندیس خورس در کی‌یف توسط ولادیمیر کبیر در کنار مجسمه‌های ایزدان بزرگی همچون پرون، داژبوگ، موکوش، استرایباگ و سیمارگل ساخته شده بود. برخی معتقدند نام ...

                                               

دروپنیر

دروپنیر در اساطیر اسکاندیناوی، حلقه یا بازوبند طلایی اودین بود که در طول نه روز، هشت بازوبند جدید همانند خود می‌سازد، و به اودین اجازه می‌داد تا سلطنت و جایگاه خود را در نه جهان اساطیر نورس مستحکم کند. دروپنیر توسط دو برادر دورف به نام‌های بروکر ...

                                               

دریامرد

دریامرد موجودی افسانه‌ای و معادل مرد برای پری دریایی است. این جانور افسانه‌ای از کمر به بالا اندامِ انسان را دارد و از کمر به پایین مانند ماهی است. برخلاف پری دریایی که در افسانه‌ها موجودی زیبا توصیف شده، دریامرد، با چهره‌ای نچسب و نازیبا وصف شده ...

                                               

دورک آنگق

دورک آنگق ارمنی: Տորք Անգեղ ‎ فرزند "پاسکام" ، نوه هایک بزرگ ارمنی: Հայկի ‎ بود. دورک بسیار زشت، بلند قامت، با اندامی درشت دارای دماغی پهن، چشمانی گود رفته و نگاهی بی رحم بود. به روایتی او را به خاطر زشتی بی حدش، در زبان ارمنی آنگِق یعنی زشت می‌ن ...

                                               

دی جون

دی جون که با نام امپراتور جون نیز شناخته می‌شود، یکی از ایزدان بلندمرتبه در اساطیر چین به‌شمار می‌رود. دی جون خداوندگار آسمان، ایزد خاور و پدر ده ایزد خورشید در آسمان و برفراز زمین بود. او دارای دو همسر به نام‌های شی‌هه و چانگ شی بود و نقشی اساسی ...

                                               

رشته‌داستان‌های تیرفینگ

رشته‌داستان‌های تیرفینگ به مجموعه افسانه‌هایی در اساطیر اسکاندیناوی گفته می‌شود که دربارهٔ شمشیر جادویی تیرفینگ گردآوری شده، دو افسانه آن در ادای منظوم و یک داستان در هروارار ساگا آمده‌است. این شمشیر به دست دو دورف به نام‌های دولین و دوالین برای ...

                                               

رشته‌داستان‌های ولسونگ

رشته‌داستان‌های ولسونگ به مجموعه افسانه‌هایی در اساطیر اسکاندیناوی گفته می‌شود که برای اولین بار در قرون وسطای ایسلند به ثبت رسید، و همچنین به شکل نقش‌های کنده‌کاری در سوئد، نروژ و انگلستان شناخته شده‌است. همانند افسانه‌های حول تیرفینگ، چرخه ولسو ...

                                               

رع

رَع یا رِع خدای آفتاب یا خدای خورشید در مصر باستان است. رع به شکل یک انسان با سر شاهین به تصویر کشیده شده است، با تاجی شبیه خورشید بر سرش که یک مار کبرا دور آن پیچیده است. او همواره یکی از شناخته شده ترین نمادهای مصر باستان بوده و "کلید زندگی" یا ...

                                               

زیگایر

زیگایر در اساطیر اسکاندیناوی پادشاه قدرتمند و بد ذات سرزمین گیت است. بر طبق سرگذشت‌نامه ولسونگا، او به دیدار شاه ولسونگ رفته تا دخترش زیگنی را خواستگاری کند. اگرچه زیگنی به هیچ وجه با این ازدواج موافق نبود. هنگامی که آن‌ها ازدواج نمودند، به مناسب ...

                                               

سابازیوس

سابازیوس ابتدا به عنوان پدر آسمان و ایزد گیاهان برای تراکیان و فریجیان به شمار می‌رفت، و در شمال بالکان و قسمت مرکزی آناتولی واقع در آسیای صغیر پرستش می‌شد. آیین و فرقهٔ او از تراکیه در شمال شرق یونان تا آتیک و آتن در قرن پنجم پیش از میلاد گسترش ...

                                               

سام پسر نریمان

سام پسر نریمان، پدر زال و پدر بزرگ رستم از تبار گرشاسپ، پهلوان اسطوره‌ای ایران است. شاید در آغاز جوانی سام صاحب فرزند نمی‌شد فردوسی این موضوع را تلویحاً در قسمت اندر زادن زال گزارش می‌کند. زمانی‌که زال به دنیا آمد همهٔ موهای سرش سفید بود از دایگا ...

                                               

سوان‌هیلد

سِوان‌هیلد در اساطیر ژرمن‌ها، دختر بسیار زیبای زیگورد و گودرون بود که مرگ وحشتناک او به دست شوهر حسودش ارماناریک ، پادشاه سالخورده گوت‌ها در بسیاری از روایات و داستان‌های شمال اروپا از جمله ادای شاعرانه، ادای منثور، سرود نیبلونگ‌ها و ولسونگا ساگا ...

                                               

سوپدت

سوپدت نام ستاره شباهنگ در مصر باستان و تجسم آن شخصیت یک الهه مصری است. یونانی‌ها آن را به نام ساتیس می‌شناسند که در آنجا تلفیقی از ایزیس به عنوان یک ایزدبانو و آنوبیس به عنوان یک ایزد بود.

                                               

سورت (اساطیر)

سورت در اساطیر اسکاندیناوی، یک یوتون آتشی و فرمانروای سرزمین آتش موسپل‌هایم است که در نبرد نهایی راگناروک نقشی اساسی دارد و سرانجام تمام نه جهان را به آتش می‌کشد. او همیشه در این سرزمین با شمشیر بزرگ و درخشانش که از خورشید نیز نورانی‌تر بود، به ص ...

                                               

سیف (اساطیر نورس)

سیف در اساطیر اسکاندیناوی، ایزدبانوی باروری ، غلات و جنگ است. به نظر می‌رسد نام او به معنی "خویشاوندی سببی، رابطه با ازدواج" است. سیف همسر باوفای ثور، ایزد قدرتمند آذرخش است و به داشتن موهایی بلند و زرین شهرت دارد. اطلاعات زیادی از این ایزدبانو د ...

                                               

سیگین

سیگین در اساطیر اسکاندیناوی، ایزدبانوی وفاداری و شفقت، دومین همسر ایزد شرارت لوکی است که از او صاحب دو پسر به نام‌های نارفی و والی شد. او بر طبق شواهد یکی از اعضای آسیر است، اما برخی تفسیرات او را جزوه یکی از ونیر به‌شمار می‌آورند و از والدین او ...

                                               

شمش (ایزد)

شَمَش خدای آفتاب آشوریان و بابلیان که در حماسه گیلگمش از آن یاد می‌شود. وی به گیلگمش دستور می‌دهد به همکاری یار خود انکیدو با هومبابا به پیکار برخیزد او را به سبب گناهان بسیار در خون کشد. شمش نگهدار دو پهلوان بود و در حین نبرد با خومبه به ایشان ر ...

                                               

شوراله

افسانه شوراله یکی از شخصیت‌های افسانه ای مردمان تاتار و باشقیر اهل روسیه است. مردمان جمهوری‌های تاتارستان و باشقیرستان مسلمان سنی هستند.

                                               

فایتون

فائِتون یا فایِتون ، نام فرزند هلیوس است. فائِتون از مادرش کلایمین می‌خواهد به او اطمینان دهد در مورد پدرش راست می‌گوید که پدرش، هلیوس، خدای خورشید است. مادرش از او می‌خواهد که خود از پدرش بپرسد. وقتی فائِتون با پدرش صحبت می‌کند، پدرش به او اطمین ...

                                               

فریگ

فریگ یا فریگا در اساطیر اسکاندیناوی، ایزدبانوی ازدواج، زایش، مادری، عشق، خرد، ریسندگی و بافندگی و رهبری است. فریگ همسر اودین، یکی از والاترین ایزدان اساطیر نورس، مادر بالدر و ملکهٔ آسگارد بود. او برای زنان متاهل، ایزدبانویی بسیار مهم به شمار می‌ر ...

                                               

فنریر

فنریر گرگی غول‌آسا در افسانه‌ها و اساطیر اسکاندیناوی است که در ادای منظوم و ادای منثور از او به عنوان پدر دو گرگ دیگر، اسکول و هاتی، و فرزند لوکی و ماده غولی به نام انگربودا یاد شده‌است. در اساطیر نورس پیشگویی شده بود که در راگناروک، وی اودین را ...

                                               

فورستی

فورستی در اساطیر اسکاندیناوی، خدای عدالت، میانجی‌گری و صلح بود. او فرزند ایزد روشنایی بالدر و همسرش نانا بود. فورستی در قصری زیبا به نام گلیتنیر فرمانروایی می‌کرد، که به عنوان محلی برای اجرای قانون و عدالت، که تمام اختلافات در آنجا حل و فصل می‌شد ...

                                               

کایوتی (اساطیر)

کایوتی نیروی خداگونهٔ حیله‌ورز در اسطوره‌های سرخ‌پوستان آمریکایی است. کایوتی در این داستان‌ها در نقش‌های مختلف ظاهر می‌شود. این ایزد که بین چندین قبیلهٔ سرخ‌پوستان مشترک بود معمولاً شکلی انسانی با اعضای کایوتی داشت. در برخی داستان‌ها هم به صورت ح ...

                                               

کیکیمورا

کیکیمورا یک موجود افسانه‌ای و روح خانگی مؤنث در اساطیر اسلاو است. نقش او در خانه‌ها معمولاً با دوموویی مرتبط می‌شود، از آنجاییکه یکی از آن‌ها به عنوان روح "بد" ، و دیگری "خوب" در نظر گرفته شده‌است. کیکیمورا موجودی است که در خانه مستقر می‌شود و دی ...

                                               

گفیون

گفیون یکی از قدیمیترین الهه‌های گیاهان و باروری در اساطیر اسکاندیناوی، که خصوصاً با گاوآهن در ارتباط بود. در یکی از روزها گفیون خود را به شکل پیرزنی درآورد و از گیلفی، پادشاه سوئد زمینی را درخواست کرد. پادشاه به او وعده داد اگر توانست هر مقدار زم ...

                                               

گینونگاگپ

گینونگاگپ که به معنی "شکاف عظیم" است، در کیهان‌شناسی نورس گستره خالی و وسیع باستانی و اولیه‌ای است که پیش از پیدایش جهان هستی وجود داشته‌است. این گستره سپس نیفل‌هایم و موسپل‌هایم را از هم جدا می‌کند. در ابتدا، پیش از آنکه دنیای خدایان و انسان‌ها ...

                                               

لاگرتا

لاگرتا به انگلیسی: Lagertha بر طبق افسانه‌ها، یک باکره‌سپر وایکینگ دانمارکی در منطقه‌ای که در حال حاضر نروژ به حساب می‌آید، و همسر وایکینگ نامداری به نام راگنار لودبروک بود. داستان زندگی او توسط تاریخ‌نگار دانمارکی ساکسو گراماتیکوس در قرن ۱۲ ثبت ...