ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 62


                                               

ماعون

این سوره بعد از سوره تکاثر و قبل از سوره فیل و در مکه در سال ۲ بعثت نازل شده‌است. بعضی گفته‌اند این سوره دربارهٔ ابوسفیان و کفار قریش نازل شده که با وجود ثروت فراوان هنگامی که یتیمی آمد و تقاضای چیزی کرد او با عصایش بر او زد او را دور کرد.

                                               

آرامگاه شهاب‌الدین اهری

آرامگاه شیخ شهاب‌الدین اهری مربوط به دوره ایلخانی و اوائل دوره صفوی است و در اهر، استان آذربایجان شرقی، خیابان شیخ شهاب واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۸ تیر ۱۳۱۱ با شمارهٔ ثبت ۱۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. این بقعه محل خانقاه ...

                                               

علی‌اکبر الهیان تنکابنی

علی اکبر الهیان تنکابنی قزوینی متولد رامسر و فرزند محمد تقی الهیان تنکابنی است، از علما و عارفان است. وی را از بنیانگذاران مکتب تفکیک دانسته‌اند. او از شاگردان سید موسی زرآبادی است و دایی شیخ مجتبی قزوینی از علمای بزرگ مشهد و استاد فلسفه مکتب خرا ...

                                               

امامت و ولایت علی بن ابی‌طالب

امامت و ولایت علی بن ابی طالب به مقام معنوی و روحانی علی بن ابی طالب و جایگاه وی در تعلیم حقیقت دین و برپایی شریعت اسلام بعد از محمد، پیامبر اسلام، اشاره دارد. خلافت علی بن ابی طالب از سال ۳۵ تا ۴۰ هجری قمری در تاریخ رسمی موضوع این مقاله نیست.

                                               

بیان السعادة فی مقامات العبادة

بیان‌السعاده فی مقامات العباده ، مشهور به بیان‌السعاده ، تألیف حاج سلطان‌محمد گنابادی ملقّب به سلطانعلیشاه ، کتابی در تفسیر عرفانی و شیعی قرآن به زبان عربی است.

                                               

پند صالح

رسالهٔ شریفه پند صالح تألیف شیخ محمدحسن صالحعلیشاه گنابادی ، قطب سی و ششم سلسله نعمت‌اللهی سلطان علیشاهی گنابادی، از زمان تألیف تاکنون، یکی از مهمترین کتاب‌ها و منابع جهت آشنایی با تصوف و عرفان برای محققین، و دستورالعملی عمومی برای پیروان طریقت ن ...

                                               

جادوی سیاه

جادوی سیاه به طور سنتی به استفاده از قدرتهای مافوق طبیعی برای مقاصد شیطانی و خودخواه نظیر قتل یا سرقت گفته شده است. معمولاً لفظ جادوی سیاه توسط کسانی به کار می‌رود که این نوع جادوگری را تأیید نمی‌کنند. شیطان‌پرستان دیدگاهشان این است که تمام اشکال ...

                                               

حس آمیزی (عرفان)

حس آمیزی عرفاً به دلیل دست یافتن به تغییرات سطح آگاهی و رسیدنِ به اشراق، تجارب مختلفی از ادراک را که به وضوح حاوی حس آمیزی به انگلیسی: Synesthesia می‌باشد بیان می‌نمایند در عرفان و در مرحله ای از معرفت ادراکات و شنیدن، گفتن، دیدن یکی می‌شوند. این ...

                                               

خط سوم

خط سوّم نوعی طرز تفکر در عرفان ایرانی است که راه‌های نارفته و عوالم کشف نشده را پیشنهاد می‌کند. خط سوم، برگرفته از سخنی معروف از شمس تبریزی است به این صورت "گفتند: ما را تفسیر قرآن بساز. گفتم: تفسیر ما چنان است که می‌دانید. نی از محمد! و نی از خد ...

                                               

رساله قشیریه

رساله قُشیریه یا الرسالة القشیریة مجموعه نامه‌ها و پیام‌هایی است به زبان عربی که زین‌الاسلام ابوالقاسم عبد الکریم بن هوازن قشیری آنرا به صوفیان و شاگردان خود می‌فرستاده. شروع تهیه آن در سال ۴۳۷ هجری و پایان آن به سال ۴۳۸ بوده و علت نوشتن و ارسال ...

                                               

سیر و سلوک

سیر و سلوک. در لغت به معنی طی طریق و راه پیمودن و ریاضت کشیدن. یعنی پیمودن راه و سیر، یعنی تماشای آثار و خصوصیات منازل و مراحل بین راه برخی در تبیین سیر و سلوک گفته‌اند: "سلوک عبارت از سیر الی الله، و سیر فی الله است، سیر الی الله نهایت دارد، امّ ...

                                               

کاکه‌ای‌ها

کاکه ای گروهی از کردهای پیرو آیین یارسان هستند که بیشتر در ،استان نینوا، کرکوک، خانقین، هورامان و هاوار در عراق سکونت دارند. این ایل منتصب به دودمان کاکایی است که بعد از استقلال عراق به کاکه ای شهرت یافتند. اینان همان اهل حقها یا یارسان می‌باشند ...

                                               

محمدحسن گنابادی

محمّد حسن بیچاره بیدختی گنابادی ملقب به صالح‌علی‌شاه قطب سی و ششم سلسله نعمت‌اللهی سلطان علیشاهی گنابادی بود. وی فرزند ارشد و جانشین حاج ملّا علی بیدختی نورعلیشاه ثانی است. پس از ایّام کودکی، علوم مختلف دینی اعم از نقلی و عقلی را نزد جدّ خود سلطا ...

                                               

نظام تناظرات (الاهیات)

آموزهٔ تناظرات و تشابهات اجزا جهان و طبیعت را متشابه و عناصر آن را در تناظر در نظر می‌گیرد. همچنین انسان و جهان را متشابه و از یک ساختار فرض می‌کند. از این آموزه فیلسوفان متعددی در دوران باستان استفاده کرده‌اند: "تناظر خویشاوندی" توسط اُرفه Orphé ...

                                               

هسیچاسم

هسیچاسم برگرفته از واژه یونانی به معنی سکوت، سکون و آرامش است و به سنت عبادت عرفانی در مکتب کلیسای ارتدکس شرقی اطلاق می‌شود. این سنت براساس گفته عیسی در انجیل متی شکل گرفته است. آموزه و عبادات هسی چازم فرد را آمادهٔ دستیابی به روح مقدس و الهی خوی ...

                                               

همت (عرفان)

همت ه مَ ۱ - مص م قصد کردن. ۲ - خواستن. ۳ - اسم مصدر اراده، قصد. ۴ - خواست. ۵ - سعی، کوشش. ۶ - اِ اراده قوی، عزم جزم. ۷ - بلندنظری، سعه صدر. ۸ - دلیری، شجاعت. ۹ - کمال مطلوب همت به انگلیسی: Diligence ; Zeal جوشش یا همت، سعی و کوشش است که برای انج ...

                                               

تونیشیا

تونیشیا در فرهنگ پیشاکلمبی به عنوان ایزد خورشید آزتک‌ها و حکمران جهت اصلی شرق محسوب می‌گردید. بر پایه اساطیر آزتک تونیشیا با عنوان خورشید پنجم شناخته می‌شد که در تقویم‌ها نام چهار حرکت به وی اعطا گردیده بود. تونیشیا با عنوان ایزدی تندخو و ستیزه‌ج ...

                                               

استیگماتا

استیگماتا پدیده ایست که احتمالاً در تعدادی از قدیسین مسیحی مشاهده شده‌است و هیچ توجیه علمی قانع‌کننده ای برای آن وجود ندارد. در این حالت آثار زخم‌هایی، مشابه زخم‌هایی که موقع به صلیب کشیدن مسیح در وی به وجود آمده بوده‌است، روی بدن شخص ظاهر می‌شود ...

                                               

اعجاز قرآن

اعجاز قرآن از مباحث مهم علوم قرآنی، کلام اسلامی و ادبیات عرب و از مبانی دین اسلام است که در آن ادعا می‌شود قرآن معجزه ای است که از خدا به محمد از طریق وحی رسیده‌است و دلایلی برای آن ذکر می‌شود. اعجاز از ریشه عجز و به معنی عاجز ساختن است، قرآن مخا ...

                                               

غیب‌گویی محمد

یکی از معجزاتی که در اثبات نبوت محمد بن عبدالله مورد استدلال مسلمانان قرار گرفته‌است، غیب‌گویی‌های محمد است. این غیب گویی‌ها شامل اخبار از امور خفیه، اخبار از آینده، اخبار از گذشته و بیان نکات علوم و فنون مختلف است. به اعتقاد مسلمانان، این‌گونه ا ...

                                               

قرآن و پیش‌گویی

پیش‌گویی قرآن در باور مسلمانان از معجزات قرآن به‌شمار می‌رود. به نظر معتقدین به این نظریه، پیش‌بینی‌هایی که در مورد رخدادهای آینده در قرآن بیان شده و بعدها به واقعیت پیوسته است، ناشی از اشراف بر این اخبار از طریق غیب و نوعی معجزه است. نمونه‌هایی ...

                                               

معجزه

معجزه رویداد یا اتفاقی است که نمی‌توان آن را به روش علمی بررسی و اثبات کرد. معجزه را می‌توان به قدرتی فرا طبیعی مانند جادو و یا به پیامبر یا قدیس نسبت داد. به طور غیر رسمی کلمه معجزه معمولا برای توصیف اتفاقاتی که از نظر احتمالی بعید است، اما مغای ...

                                               

نظریه روابط ریاضی در قرآن

نظریه روابط ریاضی در قرآن که اعجاز عددی قرآن نیز نامیده می‌شود، به ادعای وجود روابط ریاضی در قرآن می‌پردازد. برای اولین بار در سال ۱۹۸۴ عبدالرزاق نوفل از واژه "اعجاز" برای تناسب اعداد در قرآن استفاده نمود؛ و در کتاب "الاسلام دین و دنیا" چنین آورد ...

                                               

آداب و مناسک اسلامی

آداب و مناسک اسلامی ، مجموعه ای از فرامین و اعمال واجب و مستحب در اسلام است که باید در زمان ها و مکان های مخصوص خود انجام شوند. نحوه انجام این اعمال در بین شیعیان و اهل تسنن تفاوت هایی با هم دارد.

                                               

اعتکاف

اعتکاف ، از نظر لغوی مصدر باب افتعال از "عَکَفَ" است، که به معنی درنگ کردن و ادامه دادن است. در دین اسلام، منظور از اعتکاف آن است که شخص به منظور عبادت در مسجد متوقف شود. اعتکاف کردن در صورت نذر بر شخص واجب می‌گردد.

                                               

تحلیلی از مناسک حج

حج کتابی‌ست اثر علی شریعتی، نویسنده و جامعه‌شناس در رابطه با حج و مناسک آن. نویسنده در این کتاب با زبانی ادبی و گاه مسجع به تحلیل یک مراحل و فرایض حج می‌پردازد. از طواف گرفته تا سعی از صفا تا مروه، وقوف در عرفات و مشعر و منی نا رمی جمرات و. را هم ...

                                               

شبیه‌خوانی بیت چریم

شبیه خوانی شهر حر ریاحی نام تعزیه گردانی میدانی است که با نام شبیه خوانی شهر حر ریاحی یا دایره حر ریاحی در خوزستان معرفی می‌شود. این مراسم در عصر تاسوعا و صبح عاشورای ماه محرم به مناسبت درگذشت امام سوم شیعیان اجرا می‌شود. این شبیه خوانی در میدانی ...

                                               

صلیب مسیحی

صلیب مسیحی به علامتی مانند ✝ گفته می‌شود. صلیب انواع مختلفی دارد و مسیحیان آن را به‌عنوان نماد مسیحیت به کار می‌برند. صلیب از نمادهای آیین مهرپرستی نیز هست. شاید در ذهن شما یک سوالی به وجود بیاید که معنی صلیب چیست؟. صلیب مسیحی ✝ قسمت بالای آن به ...

                                               

غسل تعمید

غسل تعمید یک آیین تطهیریِ دینی برای کسب بخشش از گناهان و زندگی دوباره است که در مذاهب گوناگونی مانند مسیحیت و آیین سیک‌ها رواج دارد و ریشهٔ آن آیین‌های طهارت یهودی است. امروزه غسل تعمید را با مسیحیت می‌شناسند، زیرا آیین غسل تعمید، نماد منزّه شدن ...

                                               

نماز مسیحی

نماز یکی از فعالیت‌های مهم در مسیحیت است و مانند اسلام و یهودیت به صورت فردی و جمعی برگزار می‌گردد. نماز در مسیحیت برای ارتباط با پدر یا خداوند یا دیگر عناصر تثلیث یعنی پسر یا روح القدس برگزار می‌شود. در میان فرقه‌های مختلف مسیحیت نماز به صورتهای ...

                                               

جشنواره جهانی موسیقی مقدس

جشنوار موسیقی مقدس جهان در فس، عاشقان موسیقی و موسیقی دانان را از سراسر جهان در کنار هم جمع نموده‌است. این جشنواره از سال 1994 شروع به کار کرده‌است و به یکی از فستیوال‌های فرهنگی –مذهبی مبدل شده‌است که مخاطبان مختلفی را با همه محدودیت‌ها و مشکلات ...

                                               

حذان

{{Listen حذان یا چذان موسیقیدان یهودی است که در برنامه های مذهبی دعا را میخواند. در انگلیسی نام حذان معادل کانتور است. حذان کسی است که دعا را میخواند و در قوانین یهودی باید یک یهودی بالغ باشد. هر کسی میتواند حذان باشد ولیکن در عمل معمولاً افراد خ ...

                                               

سرود روحانی

هیم یا سرود مذهبی نوعی سرود است که جنبهٔ مذهبی داشته و مشخصاً برای حمد، ستایش، پرستش یا عبادت نوشته‌شده باشد و به‌طور معمول به وصف خدا یا خدایان یا یک شخصیت برجسته بپردازد. واژه هیم کلمه‌ای یونانی مشتق‌شده از hymnos می‌باشد که به معنی "ترانهٔ ستا ...

                                               

موسیقی زرتشتی

موسیقی زرتشتی گونه‌ای از موسیقی دینی است که در مراسم مذهبی زرتشتیان اجرا می‌شود. گرچه برخی از رسوم زرتشتی نگاهی منفی به ملودی‌های پیش از اسلام داشته‌اند همچون ترانه‌های شبانی یا روستایی اما با این حال موسیقی زرتشتی از ابتدای بنیان‌گذاری این دین و ...

                                               

موسیقی یهودی

موسیقی یهودی موسیقی و نواهای یهودیان است. این موسیقی شامل موسیقی سنتی یهودی و موسیقی دینی یهودی که در کنیسه‌ها و طی دعاها خوانده می‌شود، و همچنین موسیقی غیردینی، مانند کلزمر، است. در حالی که برخی از آخشیج‌های موسیقی یهودی ممکن است از زمان کتاب مق ...

                                               

اذان

اذان از نظر لغوی به معنی "آگاه کردن" ، "آگاهانیدن" و "خبر به گوش رساندن" است. در دین اسلام، ندایی است برای اعلام وقت نماز با الفاظ مخصوص. در عربستان پیش از اسلام به ندا دادن و جمع کردن مردم برای خبرها و کارهای مهم، اذان گفته می‌شده‌است. نمازهای ر ...

                                               

اقامه

در دین اسلام، پیش از برپایی نماز مستحب است که برای برپایی نماز و حضور قلب و ذهن، مجموعه ذکرهایی شبیه اذان بر زبان آورده می‌شود. به این مجموعه ذکر، در اصطلاح دین اسلام اقامه می‌گویند. ذکر اقامه نیز مانند ذکر اذان، در مذاهب شیعه و سنی کمی متفاوت است.

                                               

اما (شینتو)

اِما 絵馬 ∗ یا ئه‌اوما えうま نگار نذری تشکیل شده از پلاک چوبی کوچک در فرهنگ ژاپنی و آیین شینتو است. بر لوحهٔ اِما حیوانات مختلف و گاه دیگر تصویرهای آیین شینتو به نگارش در می‌آیند. معنی لفظی "اِما" اسب‌نگاره است. این عبارت از ترکیب دو کانجی ئه به ...

                                               

اوقات شرعی

اوقات شرعی به زمان‌های مشخص و دقیقی از شبانه روز گفته می‌شود که شخص دین‌دار در آن زمان عبادت دینی خود را انجام می‌دهد. محاسبه دقیق زمان‌های شرعی از دیرباز نزد منجمان رایج بوده‌است.

                                               

تیمم

تیمم به معنی قصد کردن است، ولی در اصطلاح شرع، قصد کردن به خاک پاک را می‌گویند که به جای وضو یا غسل و در نبودن آب می‌باشد. دو آیه از قرآن آیه ۶ سوره مائده و آیه ۴۳ سوره نسا به تیمم اشاره شده‌است.

                                               

سکوی نماز

سکوی نماز نوعی امکانات و فضای عمومی است که در معابر و فضاهای عمومی ایران برای خواندن نماز ساخته می‌شود. بر خلاف نمازخانه که فضایی مسقف و بسته و دارای فرش است، سکوهای نماز تنها مسقف هستند و فاقد دیوار و در هستند. این مکان‌ها برای دسترسی سریع نمازگ ...

                                               

قبله‌یابی

قبله‌یابی علمی است مربوط به تعیین جهت قبله یک نقطه جغرافیایی در روش محاسباتی با داشتن طول و عرض جغرافیایی خانه کعبه و مکان دیگر، به محاسبه زاویه بین خط واصل دو نقطه و امتداد شمال جنوب با استفاده از روابط مثلثات کروی می‌پردازند.

                                               

مکبر

مکبر از لحاظ لغوی به معنای تکبیرگوینده می‌باشد و در اصطلاح مقصود تکبیر گوینده در نماز جماعت است. مکبر در واقع به شخصی گفته می‌شود که در نمازهای جماعت با آوازی بلند تکبیر می‌گوید تا نمازگزاران از حرکات امام جماعت در نماز مطلع گردند،. همچنین، لغت " ...

                                               

مهر (نماز)

مُهر تکه‌ای گِل شکل داده شده‌است که مسلمانان شیعه هنگام نماز بر آن سجده می‌کنند. گرچه مهر نزد شیعه موضوعیت ندارد؛ بلکه ملاک همان سجده بر خاک است و مُهر وسیله‌ای است که سجده بر خاک را در هر جا و هر مکان سهل و آسان می‌سازد.

                                               

نماز (اسلام)

نماز از عبادت‌های مسلمانان و از ارکان مهم دین اسلام است. واژهٔ نماز برابر فارسی واژه عربی صلاة است. نماز در نزد اهل سنت یکی از ارکان خمسه و در نزد شیعیان یکی از فروع دهگانهٔ دین است. نمازهایی که بر هر مسلمان، در هر شبانه‌روز، واجب است عبارت‌اند ا ...

                                               

نماز (زرتشت)

نماز یکی از واجبات و عبادت‌های مزدیسنا است که برای داشتن توجه همیشگی به دستورهای دینی و سپاسگزاری خدا گزارده می‌شود. این دستورها عمدتاً ماهیتی اخلاقی دارند. هنگامی که کودکی در یک خانواده زرتشتی به سن "رشد فکری" می‌رسد و دین زرتشت را می‌پذیرد، پس ...

                                               

نماز (یهودیت)

نماز در دینِ یهود یا تِفیلا و در جمع تِفیلیم یا تِفیلوت ، به نماز و نیایش روزانهٔ یهودیان گفته می‌شود. توضیحات دقیق در باب آن‌ها را می‌توان در سیدور یا بخش‌های میشنا کتب سنتی دعای دیانت یهودی جست. یهودیان معمولاً در هر روز سه نماز می‌خوانند و در ...

                                               

نماز آیات

آیات جمع آیه یا آیت در زبان عربی یعنی "نشانه‌ها". این نماز را نماز آیات نشانه‌ها گویند، زیرا خواندنش هنگامی واجب است که حادثه‌هایی ویژه روی دهد که مسلمانان ایشان را نشانه‌های خدا می‌دانند. در این باره حدیثی در کتاب‌های شیعی آمده‌است: محاسن از … ا ...

                                               

نماز استیجاری

نماز استیجاری نمازی است که شخصی اجیر شده تا به نیابت از دیگری آن را به جا آورد و در برابر آن مزد بگیرد و چون اجیر در برابر آن نماز مزد می‌گیرد، نماز استیجاری گفته می‌شود. به کسی که نماز را به جای دیگری انجام می‌دهد "نائب" و به نمازی که خوانده می‌ ...

                                               

نماز جماعت

در دین اسلام، و دین یهود نمازی که به صورت گروهی خوانده شود و در آن به امام اقتدا شود، نماز جماعت نامیده می‌شود. در نماز جماعت شخصی که امام جماعت است جلوتر از همه رو به قبله می‌ایستد و سایر نمازگزاران به وی اقتدا می‌کنند. نمازهایی که می‌توان به صو ...